Simgeler, kısaltmalar
Sözlükte kullanılan her türlü kısaltma ve simgenin açıklaması için, mouse'u ilgili kısaltma veya simgenin üzerine getirin.
Bu siteden yararlandınız mı? Daha fazlası için Sözlerin Soyağacı 'nı satın alın. Tıklayın...
Diğer Nişanyan siteleri: • Index Anatolicus • Blog • Nişanyan Hotel • Facebook
çilek
Yeni Arama :
Bu sitede bugün 7742 adet kelime arandı. Son arananlar: ayak , küçük , cevelangah , kafadar , hin
Kelime
En erken Türkçe örnek
Köken
▽ 1680Meninski, Thesaurus [1680], tıpk. Simurg 2000. bit ('çil yavrusu' deyiminde)
~ Erm oçil ոջիլ bit
▼ 1899«mantarlı pilav, kantarlı çilav» Ahmet Rasim, Şehir Mektupları [1897-1899], ed. Akbayar, Oğlak 2005. İran'a özgü safranlı pilav
~ Fa çilāw/çalāw چلاو pirinç pilavı
▽ 1312Ebu Hayyan, Kitabü-l İdrak [1312], ed. Caferoğlu, İstanbul 1931. [KTü] çile- ıslatmak, hafifçe yağmur yağmak
< Tü çi ıslaklık, nem +lA-
→ çiy
▽ 1680Meninski, Thesaurus [1680], tıpk. Simurg 2000. cille/çille
~ Fa çille چلّه 1. kırklık, kırk günlük süre, 2. tarikat erbabının kırk günlük halvet ve perhiz süresi, Hıristiyanlarda Paskalyadan önceki kırk günlük oruç < Fa çil/çihil چل/چهل kırk Benzer sözcükler: çile çek-, çilehane, çilekeş, çileli
▽ <1600Osmanlı Kanunnameleri , ed. Akgündüz, İstanbul 1997. cihle kumaş topu ▽ <1600Selanikli Mustafa Âli, [1587-1596]. çille a.a. ▽ 1680Meninski, Thesaurus [1680], tıpk. Simurg 2000. cüle iplik veya yün kangalı
~ Fa culle جلّه sepet, iplik yumağı, bir tür su kabı, gebelik ● Fa gule (gülle, top) sözcüğünün varyant biçimi olduğu düşünülebilir.
▽ 1533Filippo Argenti, Regola del Parlare Turco [1533], ed. Adamovic, Göttingen 2001. [TTü] çīlek böğürtlen veya yaban çileği [Azer] çiyäläk çilek [Trkm] çigelek a.a.
<< TTü çigelek < TTü çige 1. meyvenin etli ve sulu kısmı, 2. vişne +AlAk
<? ETü çig yaş → çiy ● Karş. Kırg çiye, Özb çiya (vişne), TTü dial. çiğe (ceviz ve badem içi). Ayrıntılı tartışma için Hatice Şirin User "Türk Dillerinde çilek ve yilek" in Stanislaw Stachowski Festschrift, Cracow 2010. ● Bugün çilek adı verilen meyve 18. yy'da ehlileştirilmiştir.
Benzer sözcükler: cilek
▽ 1501Câmi-ül Fürs [1501], ed. Demir, Harvard 2002. çilinger demirci ▽ 1533Filippo Argenti, Regola del Parlare Turco [1533], ed. Adamovic, Göttingen 2001. çilingirci kilit yapan
~ Fa *çēlāngār چيلانگار § Fa çēlān چيلان demirden alet ve edevat, kapıların demir aksamı + OFa kār yapan → çelenk , +kâr
▽ 1876Ahmet Vefik Paşa, Lugat-ı Osmani [1876], ed. Toparlı, TDK 2000. çilingir sofrası şölen gibi sofra
~ Fa şēlāngār شيلانگار şölen veren § Fa şēlān شيلان şölen, Moğollarda büyük törensel yemek + Fa kār كار yapan → şölen , +kâr
▽ 1070Divan-i Lugat-it Türk [y. 1070], ed. Atalay, TDK 1941. [ETü] çim yaş, çiğ şey
<? ETü çi → çiy Benzer sözcükler: çimlen-, çimlendir-
Bu maddeye gönderenler: çimen
▽ 1312Ebu Hayyan, Kitabü-l İdrak [1312], ed. Caferoğlu, İstanbul 1931. [KTü] çim- suda yıkanmak
<? ETü çi ıslak +?
→ çiy ● Karş. Moğ cimu- (suya dalmak).
▽ <1400TDK, Tarama Sözlüğü , 3. baskı, Ankara 1995.. [TTü] çimdi- ▽ <1500PavC, [<1500], [ÇTü] çimdik
<< TTü çimdirik < BTü çımdı-/çimdi- çimdiklemek +Ik
☼ TS, Kıp Benzer sözcükler: çimdikle-, çimdirik