Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi

hatıl

haşmetmeap

§ Ar ḥaşma(t) حشمة zerkân ve rical sahibi olma, tantana, saltanat Ar maˀāb مآب z [#Awb mafˁal iz/m.] sığınak, sığınılan yer, melce Ar āba geri döndü, sığındı

hat

Ar χaṭṭ خطّ z [#χṭṭ faˁl msd.] 1. çizgi, çizik, 2. yazı ≈ Akad χaṭāṭu çizmek, çentmek, taşa yazmak

hata

Ar χaṭāˀ خطاء z [#χṭA faˁal msd.] yanlış, günah İbr/Aram χāṭā, χeṭˀā, χeṭyāyā חָטָא z [#χṭy] a.a. ≈ İbr χiṭˀā חֵטְא z [#χṭ] a.a. ≈ Aram χiṭā [#χṭ] çizgi, çizik, hat

hatchback

İng hatchback arka kapısı yukarıya doğru açılan otomobil modeli § İng hatch kapı içinde kapı, küçük kapı, ambar kapağı İng back arka

hatem

Ar χātam خاتم z [#χtm] mühür, damga, (mec.) bir şeyin bitimini gösteren işaret, son Aram ḥātam, ḥātəmā חָתַם zmühür, damga Mıs χtm a.a.

hatıl

[ Ömer Lütfi Barkan, Osmanlı İmparatorluğunda Zirai Ekonomi..., 1502]
Bedavra eŋserisi ve katıl ve mertek ve ğayri eŋseriler [çiviler] [ Lugat-i Ni'metullah, 1540]
puştibān [F.]: katıl ağacı ve kapu bağı ve her nesne ki anıŋla bir nesneyi muḥkem iderler. [ TDK, Türkçe Sözlük, 1. Baskı, 1945]
hatıl: Duvarı berkitmek için taşların arasına uzunlamasına konulan direk.

<< TTü katıl yatay destek ağacı, payanda <? TTü kat-

 kat-

Not: Aslı Türkçe katıl iken halk ağızlarında > χatıl > hatıl dönüşümüne uğramıştır. Diyalekt biçiminin leksikalize edilmesi 1920-30'lar popülizminin eseridir.


12.08.2017
hatır1

Ar χāṭir خاطر z [#χṭr fāˁil fa.] gönül, bilinç Ar χaṭara خطر zbaşını veya kuyruğunu dikti, uyandı, aydı

hatır2

onom kaşınma sesi, ısırma sesi

hatıra

Ar χāṭira(t) خاطرة z [#χṭr fāˁila(t) fa. fem.] akla gelen şey, anı Ar χaṭara خطر zuyandı, aydı

hatim

Ar χatm خَتْم z [#χtm faˁl msd.] 1. mühürleme, bitirme, kapatma, 2. Kuran'ın tümünü ezberleme Ar χatama خَتَمَ zmühürledi, bitirdi

hatime

Ar χātima(t) خاتِمه z [#χtm fāˁila(t) ] sonuç, bitim Ar χatama خَتَمَ zmühürledi, bitirdi