Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi
Nişanyan Sözlük Android Uygulaması

ametaydin

amenna

Arapça Amn kökünden gelen āmannā آمنّا z "inandık, güvendik (birinci çoğul şahıs)" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça āmana آمن z "inandı, güvendi" fiilinden türetilmiştir.

amentü

Arapça Amn kökünden gelen āmantu آمنت z "«inandım», İslami inanç formülünün ilk kelimesi, bu kelime ile başlayan formül " sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça āmana آمن z "inandı" fiilinden türetilmiştir.

Amerika

İtalyanca ve Yeni Latince America "bir kıta" özel adından alıntıdır. (İlk kullanımı: 1507 Martin Waldseemüller, Alm. haritacı.) Bu sözcük Amerigo veya Americus Vespucci "Amerika kıtasının ayrı bir kıta olduğunu ileri süren İtalyan seyyah (1451-1512)" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Emmericus veya Emmeric "Doğu Gotlara özgü bir erkek adı" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *haimiric "«ev yöneten», oba beyi" biçiminden evrilmiştir.

amerikyum

İngilizce americium "yapay bir element" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1944 Glenn Seaborg, Amer. kimyacı.) İngilizce sözcük America "bir kıta" özel adından +ium ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Americus Vespucci "yeni kıta fikrini popülerleştiren İtalyan tacir ve seyyah (1454-1512)" özel adından türetilmiştir.

ametal

Fransızca yazılı örneği bulunmayan *amétale "metal olmayan mineral" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca métallon μέταλλον z sözcüğünden a(n)+ önekiyle türetilmiştir.

ametist

Fransızca amethyste "bir tür süs taşı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca améthystos αμέθυστος z "«sarhoş etmez», bir tür süs taşı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca methúō μεθύω z "sarhoş olmak" fiilinden a(n)+ önekiyle türetilmiştir.

amfetamin

İngilizce amphetamine "merkezi sinir sistemi uyarıcısı olan bir kimyasal madde" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1935 Prinzmetal & Bloomberg, Amer. kimyacı.) İngilizce sözcük İngilizce alpha methyl phenyl ethyl amine sözcüğünün kısaltmasıdır.

amfibi

Fransızca amphibie "1. su ve karada yaşayan canlı, 2. su ve karada hareket eden araç veya askeri birlik" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca amphibíos αμφιβίος z "çift canlı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca bíos βίος z "canlı" sözcüğünden amphi+ önekiyle türetilmiştir.

amfiteatr

Fransızca amphithéatre "daire veya yarım daire şeklinde tiyatro" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince amphitheatrum "çift yanlı (tam daire veya oval) tiyatro" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca théatron θέατρον z "tiyatro" sözcüğünden amphi+ önekiyle türetilmiştir.

amfizem

Fransızca emphysème "tıpta bir vücut dokusunun gazla şişmesi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca emphysēma εμφῦσημα z "içine üfleme, şişirme" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca emphysáō εμφυσάω z fiilinden +ma(t) ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca physáō φυσάω z "üflemek, üfürmek, şişirmek" fiilinden en+ önekiyle türetilmiştir.

amfora

Fransızca amphore "iki kulplu küp veya testi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen amphoreús veya amphiphoreús αμφορεύς/αμφιφορεύς z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca phérō φέρω z "taşımak" fiilinden amphi+ önekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *bher-1 "taşımak, getirmek" biçiminden evrilmiştir.