Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi

can

cambaz

Fa cān-bāz جانباز zcanıyla oynayan, akrobat § Fa cān جان zcan Fa bāz باز zoynayan

camekân

Fa cāme-kan جامهكن zsoyunma odası, giysilik § Fa cāma جامه zgiysi Fa kandan, kan- كندن, كن zçıkarmak, soymak, soyunmak

camız

Ar cāmūs/cāmūş جاموس/جاموش zmanda, su sığırı ≈ Aram gamūş גמוש za.a. Fa/OFa gāv mēş a.a. OFa gāv inek, sığır << HAvr *gʷou- a.a.

cami

Ar mascīdu'l-cāmiˁ مسجيد ال)جامع) zcuma mescidi, cuma namazı kılınan mescit Ar cāmiˁ جامع z [#cmˁ fāˁil fa.] toplayan, bir araya getiren Ar camaˁa جَمَعَ ztopladı

camia

Ar cāmiˁ جامع z [#cmˁ fāˁil fa.] toplayan, bir araya getiren

can

[ Kutadgu Bilig, 1069]
yuluġ kıldı [feda etti] mālı teni cānını KTü: [ Codex Cumanicus, 1303]
anima: tin vel ǵan [can] cankurtaran [ Yadigâr-ı İbni Şerif, <1421?]
hızırilyās deyü ad vérdik Bursa şehrinde cānkurtaran dérler meşhurdur [ Meninski, Thesaurus, 1680]
cān atmak (...) cān çekişmek (...) cān virmek (...) cān evi (...) cānü göŋülden can pazarı [ Evliya Çelebi, Seyahatname, <1683]
nehr-i Tuna'ya atlariyle ve piyādegānleriyle cān pāzārine düşüp

Fa/OFa cān جان zyaşam ≈ Sogd jwān a.a. ≈ EFa/Ave jīva- yaşamak << HAvr *gʷī-wo- a.a.

 bi(o)+

Not: Doğu İran ve Hint dillerinde önseste /j/ ile Batı İran dillerinde /z/ eşdeğerdir. Dolayısıyla Ave jīva- , Sans jīvá जीव "canlı", Sans jīvita जीवित "hayat", buna karşılık OFa zīvag, zīvantag > Fa zīve, zinde "canlı".

Benzer sözcükler: can ciğer, can damarı, can düşmanı, can eriği, can evi, can havli, can kulağı, can pazarı, can sağlığı, can suyu, can yoldaşı, cana yakın, cancağız, candan, canı tez, canım, cankurtaran, cankuş, canla başla, canlanmak, canlandırma, canlı, canlı yayın, cansız

Bu maddeye gönderenler: acun (cihan), babacan, biji, cambaz, canavar, canhıraş, caniko, cansiperane, zinde (civa1)


10.12.2015
canan

Fa cānān جانان z [çoğ.] canlar, şiirde sevgili Fa cān +an3

canavar

Fa cānvar/cānāvar جانور zcanlı yaratık, her çeşit hayvan

canfes

~? Fa cān-fizā جانفزا zcana can katan, ferahlık veren § Fa cān جان z Fa fizā/fizāy فزا/فزاى zartıran, büyüten, fazla, çok (Fa fuzūdan, fizā- فزودن, فزا zartırmak, çoğaltmak )

cangıl

İng jungle tropik orman Sans cangala जङ्गल zçöl, yaban, ekime elverişli olmayan arazi

canhıraş

Fa cānχirāş جان خراش zacı veren, iç tırmalayan § Fa cān جان z Fa χirāş خراش ztırmalayan, yaralayan (Fa χirāşīdan خراشيدن ztırmalamak )