Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi

girizgâh

giran

Fa girān ağır, (mec.) pahalı Fa giriftan, gir tutmak +ān

girdap

Fa girdāb گِرْداب zsu döngüsü § Fa gard/gird گِرْد zdönen, döngü Fa āb آب zsu

girift

Fa girift گرفت ztutma, tutulmuş, tutsak Fa giriftan, gīr- گرفتن, گىر ztutmak

giriftar

Fa giriftār گرفتار ztutkun, müptela Fa giriftan tutmak

giriz

Fa kārīz/kāhrīz كاريز/كاهريز zyeraltı kanalı Fa rīz ريز zakıntı, akım Fa rīχtan, rīz- ريختن, ريز zakıtmak, dökmek

girizgâh

"kaçacak yer" [ Hoca Sa'deddin Ef., Tacü't-Tevârih, 1574]
ol çikan düşmenlerüŋ ardın aldürüp gürīzgāhlerin sedd ve hısāre kaçanları zarb-i tīğ ile redd ittürdi [kaçış yollarını tıkadı ve hisara kaçanları ok darbeleriyle dışarı uğrattı] "... söze giriş!" [ Tıngır & Sinapian, Istılahat Lugati, 1892]
Ouverture [Fr.]: (Mus.) musıkinin iptidasında çalınan peşrev, fatiha, mukaddime, girizgâh [ Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki, 1900]
girīzgāh: Kaçacak yer, melce.

Fa gurīzgāh گريزگاه z1. kaçacak yer, sığınak, 2. kasidelerde birinci bölümü izleyen beyit Fa gurīχtan, gurīz- گريختن, گريز zkaçmak << OFa virēχtan, virēç- a.a.

 +gâh

Not: Güncel anlamı giriş kelimesinden kontaminasyon yoluyla türemiş olmalıdır. "Su kanalı" anlamında giriz sözcüğüyle köken ilişkisi yoktur. "Sığınak" anlamı 1940'lara dek egemen görünür.


26.06.2015
giryan

Fa giryān گريان zferyatla ağlayan, ağlayış Fa girīdan, garz- feryat etmek, ağlamak +ā(n) OFa grī- a.a.

gişe

Fr guichet [küç.] 1. küçük kapı, girinti, 2. bilet veya banka veznesi Nor wik girinti, kapı

git|mek

<< ETü kit- ayrılmak, uzaklaşmak

gitar

Fr guitare bir tür telli çalgı İsp guitara a.a. Ar kītār كيتار za.a. EYun kithára κιθάρα za.a. ~? EFa

gitgide

TTü git-