Simgeler, kısaltmalar
Sözlükte kullanılan her türlü kısaltma ve simgenin açıklaması için, mouse'u ilgili kısaltma veya simgenin üzerine getirin.
Bu siteden yararlandınız mı? Daha fazlası için Sözlerin Soyağacı 'nı satın alın. Tıklayın...
Diğer Nişanyan siteleri: • Index Anatolicus • Blog • Nişanyan Hotel • Facebook
işkil
Yeni Arama :
Bu sitede bugün 1043 adet kelime arandı. Son arananlar: as , Tavla , biçare , az , karga
Kelime
En erken Türkçe örnek
Köken
▽ 1908ASeydi, [1908], becerikli, çalışkan
§ Tü iş + Fa guδār گذار yürüten, eda eden → iş , güzergâh ● Fa kârguzār veya maṣlahatguzār sözcüğünden tercümedir.
▼ 735«bu sabımın édgüti éşid [bu sözümü iyi dinle]» Orhun Yazıtları [732-735], ed. Talat Tekin, TDK 2008. [ETü] éşid-/işid- duymak, dinlemek
<< ETü éşid-/işid- Benzer sözcükler: işitil-, işittir-
▽ 1955TDK, Türkçe Sözlük, 2. Baskı [1955], Ankara 1955. [YTü] işitimle ilgili
< Tü işit- +sAl
→ işit- ● Fiile +sAl eklenmesi alışılmadık bir yöntemdir.
▽ <1500Kitabü-l İdrak Haşiyesi [14. yy sonu], ed. in Toparlı et. al. KTS. şikembe
~ Fa işkanbe/şikambe إشكنبه/شكنبه hayvan midesi = Fa şikam/şikamb شكم/شكنب karın, mide << OFa aşkamb a.a.
▽ 1391Saraylı Seyf, Gülistan Tercümesi [1391], ed. in Toparlı et. al. KTS. şikence
~ Fa işkance/şikance إشكنجه/شكنجه eziyet, işkence, ciltçi presi < Fa şikastan, şikan- شكستن, شكن kırmak, ezmek, eziyet etmek → şikeste
▽ 1533Filippo Argenti, Regola del Parlare Turco [1533], ed. Adamovic, Göttingen 2001. işkil ▽ 1680Meninski, Thesaurus [1680]tıpk. Simurg 2000. Ahmet Vefik Paşa, Lugat-ı Osmani [1876]ed. Toparlı, TDK 2000. Kamus-ı Türki [1900]tıpk. İstanbul 1998. işkāl/işkil şüphe, vesvese
~ Ar işkāl/aşkāl إشكال/أشكال [çoğ.] karışık ve muğlak şeyler, müşkilat < Ar şakl2 شكل [#şkl msd.] engel, belirsizlik, anlaşılmazlık, zorluk < Ar şakala شكل ket vurdu ● Arapça sözcük biçim bakımından #şkl kökünün ifˁāl masdarı ise de çoğul ad olarak kullanılır. ● İ. Z. Eyüboğlu'nun sözcüğü Karadeniz Rumcası'ndan türetme çabası orijinaldir.
Benzer sözcükler: işkillen-, işkillendir-, işkilli
▽ 1990Milliyet (gazete) . çalışma müptelası
§ Tü iş + Tü alkolik → iş , alkol ● İng workaholic (work + alcoholic, a.a.) sözcüğünden adapte edilmiştir.
▽ 1889A. Fikri, Lugat-ı Garibe [1889], ed. Arslan, 2004. göz ucuyla beyan-ı hal, işaret (argo)
~ Erm nşmar նշմար işaret, simge, alamet ~? OFa *nişmār a.a. < OFa oşmūrdan, oşmār- saymak, sanmak, anlamak, farketmek ● Aynı kökten Fa şimār (sayı), şumurdan (saymak).
▽ 1876Ahmet Vefik Paşa, Lugat-ı Osmani [1876], ed. Toparlı, TDK 2000. ışporta iki kulplu yayvan sepet
~ İt sporta ince tahta yongasından örülen yayvan ve iki kulplu sepet << Lat sporta a.a. ~ EYun spýris, spyrida- σπύρις, σπυριδα- a.a. ● İşportacı “sepetçi, sepetle dolaşan satıcı” anlamında. ● Yunanca sözcük muhtemelen eski bir Akdeniz dilinden alınmıştır.
Benzer sözcükler: isporto
▽ 1330Aşık Paşa, Garib-name [1330], ed. Yavuz, TDK 2000.
~ Ar ˁişra ͭ عشرة [#ˁşr msd.] birlikte yeyip içme, birliktelik, yoldaşlık < Ar ˁaşara عشر birlik oldu → aşiret
▽ 1330Aşık Paşa, Garib-name [1330], ed. Yavuz, TDK 2000. işteh
→ iştiha