Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi
Nişanyan Sözlük Android Uygulaması

imla

imece

Türkiye Türkçesi ˁammece "hep birlikte, kamuca" sözcüğünden evrilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. Türkçe sözcük Arapça ˁāmma(t) عامّة z "amme, kamu" sözcüğünden türetilmiştir.

imge

Türkiye Türkçesi im "işaret" sözcüğünden Yeni Türkçe +gA ekiyle türetilmiştir.

imha

Arapça mḥw kökünden gelen imḥāˀ إمحاء z "mahvetme, yok etme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça maḥā مَحَا z "yok etti" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

imitasyon

Fransızca imitation "taklit" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen imitatio sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince imitare "taklit etmek" fiilinden +()tion ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *əim-eto- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *aim- "kopya, suret" kökünden türetilmiştir.

imkân

Arapça mkn kökünden gelen imkān إمكان z "güç, potansiyel, olanak" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça makuna مَكُنَ z "güçlendi, pekişti" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

imla
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ anon., Mukaddimetü'l-Edeb terc., y. 1300]
imlā kılmak tiledi kitābnı [kitabı dikte etmek istedi]

Köken

Arapça mlw kökünden gelen imlāˀ إملاء z "yazı yazma veya yazdırma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice mly kökünden gelen məlā, məley מְלָא z "1. doluluk, doldurma, 2. sesli harfleri bildiren noktaları eklenmiş yazı" sözcüğünün ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır. Bu sözcük İbranice māliˀa, məliˀah מלי z "dolu" sözcüğü ile eş kökenlidir.


17.08.2017
imleç

Yeni Türkçe imle- "işaretlemek" fiilinden Yeni Türkçe +(g)Aç ekiyle türetilmiştir.

immanent

İngilizce ve Almanca immanent "(felsefede) içkin" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince immanere "içinde oturmak, ikamet etmek" fiilinden +ent° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince manēre "kalmak, konmak" fiilinden in+1 önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *men-3 biçiminden evrilmiştir.

immün

Fransızca immune "muaf, bağışık" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince immūnis "vergiden veya kamu hizmetinden muaf olan" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince mūnus "kamu hizmeti, imece" sözcüğünden in+2 önekiyle türetilmiştir.

impala

İngilizce impala "Afrika'ya özgü bir tür antilop" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük G. Afrika dillerinden KwaZulu dilinde aynı anlama gelen impala sözcüğünden alıntıdır.

imparator

Latince imperator "ordu kumandanı, serdar, Roma'nın askeri hakimi olan Augustus'un benimsediği unvan" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince imperare "buyurmak, komuta etmek" fiilinden +()tor ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince parare "tedarik etmek, donatmak" fiilinden in+1 önekiyle türetilmiştir.