Sözlerin Soyağacı - Çağdaş Türkçenin Etimolojik Sözlüğü
Detaylı Arama
Dört arama alanının birini veya birkaçını kullanabilirsiniz. Maddebaşı aramasında başa veya sona * koyup kelime parçası arayabilirsiniz. Tanımlar ve Köken aramasında yıldız kullanmayın. Tek harf aramayın. Köken aramasında basit harfler uzatmalı, vurgulu, aksanlı, noktalı vb. harfleri de bulur.
Maddebaşı
Tanımlar
Dil
Köken
Simgeler, kısaltmalar
Sözlükte kullanılan simge ve kısaltmaların listesi için tıklayın.
Simgeler Kapat
En erken örnekler Kapat
Dil adları Kapat
Gramer notları Kapat

Bu siteden yararlandınız mı?
Daha fazlası için Sözlerin
Soyağacı'nı satın alın. Tıklayın...

Diğer Nişanyan siteleri:
• Index Anatolicus
• Taraf - Kelimebaz yazıları
• Agos Yazıları
• Siyaset ve Tarih Yazıları
• Küçük Oteller Sitesi
• Nişanyan Hotel

Yorumlar
İsim  : 
E-mail  : 
Ciddi yorum ve eleştirileriniz şükranla karşılanacaktır. Lütfen kelime anlamı sormayınız. Lütfen ödev yardımı istemeyiniz. İsim ve email belirtiniz.

kare
Yeni Arama :
Kelime En erken Türkçe örnek Köken
 karbüratör Bah 1924   ~ Fr carburateur 1. yakıcı, kömürleştirici cihaz, 2. benzin motorlu makinalarda karbüratör < Fr carburer karbonize etmek, kömürleştirmek → karbon  
 kardeş [ETü] UyB x kādaş/kagadaş/karındaş
[ETü] Kaş xi kadaş/karındaş
[Kıp] CodC, İdr, GülS xiii karındaş
[Kıp] GülS xiv kardaş   		ETü karın +dAş → karın

● Belki “aynı karından doğma” anlamında. ETü kadaş biçimi belki ETü ka (aile) ile ilgili olup, karındaş biçimi halk etimolojisi etkisiyle oluşmuş bir varyant olabilir. ● İkinci hecedeki ses incelmesi, 'halk ağzı' sayılan kardaş biçiminden ayrışarak 20. yy'dan önce İstanbul ağzında ortaya çıkmıştır.
 
 kardinal Terakki 1869   ~ Fr cardinal 1. başlıca, en önemli, merkezi, 2. Katolik kilisesinde bir makam ~ Lat cardinalis başlıca, en önemli < Lat cardo, cardin- mihver, eksen, kutup  
 kardiyak Bah 1924   ~ Fr cardiaque kalbe ilişkin ~ EYun kardiakós καρδιακός a.a. → kardiyo+  
 kardiyo+   ~ Fr/İng cardio- kalbe ilişkin ~ EYun kardía καρδία kalp << HAvr *kerd- a.a.

● Aynı HAvr kökten Lat cor, cord-, İng heart, Alm herz, Erm sirt |E:sirt, Hit karts (kalp).

__________
EŞKÖKENLİLER:
EYun kardía: elektrokardiyograf, kardiyak, miyokard, perikard, taşikardi
Fa dil: dil2, dilaver, dilber, safdil, suzidil
Lat cor: akor, akordeon, akort, konkordato, kör2, rakor, rekor, rekortmen 
 kare Bah 1924   ~ Fr carré kare << Lat quadratus dörtgen < Lat quadrare dörtköşe yapmak, dörtlemek < Lat quatuor, quadr- dört << HAvr *kwetwer a.a. → çehar

● Karş. Lat quadraginta (kırk), quadrum (kare), quartus (dörtte bir). Fr quatre (dört) sözcüğü Lat quatuor (a.a.) karşılığıdır.
 
 karga1 [ETü] UyB x karga kara kuş  << ATü *kārga  
 karga2 tulumba   ~ Ven carga la tromba! yelken indirip toplama emri < Ven cargar [%bİt %icarricare] kumaş veya yatağı sarıp toplamak, bohça etmek, eşek şakası yapmak → karikatür  
 kargaşa [OTü] MEdeb xiii χargaşa kavga, arbede, çatışma
[ETü] UyS, KTS xi-xiv kargaşa   		ETü karu karşı (edat) → karşı

● Karş. Moğ karguça- (çatışmak, çarpışmak) < kargu- (karşılaşmak, çatışmak, yüzleşmek). Moğolcadan alıntı ihtimali üzerinde durulabilir.
 
 kargı [Kıp] İdr, İdrH xiv karğı/karğu kamış, mızrak  << ATü  
 kargış [ETü] Kaş xi kargış lanet, beddua  < ETü karga- [Uy] lanetlemek, aleyhine dua etmek +Iş ETü karu -e karşı, -e doğru (edat) → karşı  
« Önceki Sayfa Sonraki Sayfa »

 


Copyright 2002-2010 Sevan NİŞANYAN
Her hakkı mahfuzdur. İzinsiz iktibas edilemez.
Alıntılarda kaynak gösterilmesi rica olunur.
E-mail : s_e_v_a_n_@_n_i_s_a_n_y_a_n_._c_o_m