Sözlerin Soyağacı - Çağdaş Türkçenin Etimolojik Sözlüğü
Detaylı Arama
Dört arama alanının birini veya birkaçını kullanabilirsiniz. Maddebaşı aramasında başa veya sona * koyup kelime parçası arayabilirsiniz. Tanımlar ve Köken aramasında yıldız kullanmayın. Tek harf aramayın. Köken aramasında basit harfler uzatmalı, vurgulu, aksanlı, noktalı vb. harfleri de bulur.
Maddebaşı
Tanımlar
Dil
Köken
Simgeler, kısaltmalar
Sözlükte kullanılan simge ve kısaltmaların listesi için tıklayın.
Simgeler Kapat
En erken örnekler Kapat
Dil adları Kapat
Gramer notları Kapat

Bu siteden yararlandınız mı?
Daha fazlası için Sözlerin
Soyağacı'nı satın alın. Tıklayın...

Diğer Nişanyan siteleri:
• Index Anatolicus
• Taraf - Kelimebaz yazıları
• Agos Yazıları
• Siyaset ve Tarih Yazıları
• Küçük Oteller Sitesi
• Nişanyan Hotel

Yorumlar
İsim  : 
E-mail  : 
Ciddi yorum ve eleştirileriniz şükranla karşılanacaktır. Lütfen kelime anlamı sormayınız. Lütfen ödev yardımı istemeyiniz. İsim ve email belirtiniz.

karman çorman
Yeni Arama :
Kelime En erken Türkçe örnek Köken
 karine2 EvÇ xvii karina   ~ İt carina gemi gövdesi << Lat carina 1. kabuk, ceviz kabuğu, 2. gemi gövdesi << HAvr *kar- sert → kanser  
 kariyer1 Bah 1924   ~ Fr carriére güzergâh, tutulan yol, meslek ~ İt carriera araba yolu < İt carro araba << Lat carrus yük arabası → kargo  
 kariyer2 xx/c   ~ İng personnel carrier personel taşıyıcı (bir tür askeri araç) < İng to carry taşımak ~ Fr charrier << OLat carricare araba ile taşımak → kargo  
 karizma TDK 1988   ~ İng charisma sevgi ve hayranlık kazanma yeteneği ~ Alm charisma ☼ 1922 Max Weber, Alm. sosyolog. ~ EYun χárisma, t- χάρισμα zarafet, lütuf, güzel davranış < EYun χairō χαιρω sevinmek, sevinç duymak << HAvr *gher- sevmek  
 karkas Bah 1924 iskelet  ~ Fr carcasse ölü hayvanın kalıntısı, leş, iskelet << OLat carcasium < ?  
 karman çorman [TTü] TDK 1945 karışık, bulaşık  < ? [ikil.] → kar-

● Muhtemelen kar- ve çorba sözcüklerinden benzetme yoluyla. Ancak karş. Moğ karman çirman (acele ile, çarçabuk).
 
 karmaşa [YTü] Fel 1942 kompleks (isim)  < Tü karmaş- [YTü] ihtilat etmek +A Tü karma- [CodC xiii, TS xv] kurcalamak, ellemek, elle tutmak +Iş- Tü kar- → kar-

● TTü erken dönemde rastlanan karma- biçiminin, kavra- fiilinden varyant bir yazım olması muhtemeldir. YTü biçimin daha ziyade TTü kargaşa sözcüğünden çağrışım yoluyla türetildiği düşünülebilir.
 
 karmaşık [YTü] Fel 1942 kompleks (sıfat)  < Tü karmaş- [YTü] +Ik → karmaşa  
 karnabahar LO xix çiçek lahanası, karnabit  ~ Fa *karamb-i bahār كرمب بهار ilkbahar lahanası § Ar/Fa karamb كرمب lahana (= EYun krámbē κράμβη a.a. ) + Fa bahār بهار ilkbahar → bahar1

● Klasik Arap kaynaklarında karamb nabaṭī (mod. ḳarnabīṭ, karnabahar veya kohlrabi) ve karamb baḥrī (deniz lahanası?) ayrıştırılır. Modern Türkçe biçimin bunların ikincisinden türemiş olması ihtimali üzerinde durulabilir.
 
 karnaval Terakki 1869   ~ Fr carnaval Katoliklerde 40 günlük perhizden önceki Salı günü, o gün yapılan taşkınlıklar ~ Lat carnevale "ete veda" § Lat caro, carn- et + Lat vale elveda

● Büyük perhizde et yemek yasak olduğu için.

__________
EŞKÖKENLİLER:
Lat caro: karnaval, karnivor, enkarnasyon, şarküteri 
 karne HRG xx/a okullarda değerlendirme defteri  ~ Fr carnet defter < EFr caern a.a. << Lat quaterni 1. dörtlü, dörder, 2. bir tabaka kâğıdın ikiye katlanmasıyla oluşturulan dört yüzlü defter < Lat quatuor dört → kare  
« Önceki Sayfa Sonraki Sayfa »

 


Copyright 2002-2010 Sevan NİŞANYAN
Her hakkı mahfuzdur. İzinsiz iktibas edilemez.
Alıntılarda kaynak gösterilmesi rica olunur.
E-mail : s_e_v_a_n_@_n_i_s_a_n_y_a_n_._c_o_m