Sözlerin Soyağacı - Çağdaş Türkçenin Etimolojik Sözlüğü
Detaylı Arama
Dört arama alanının birini veya birkaçını kullanabilirsiniz. Maddebaşı aramasında başa veya sona * koyup kelime parçası arayabilirsiniz. Tanımlar ve Köken aramasında yıldız kullanmayın. Tek harf aramayın. Köken aramasında basit harfler uzatmalı, vurgulu, aksanlı, noktalı vb. harfleri de bulur.
Maddebaşı
Tanımlar
Dil
Köken
Simgeler, kısaltmalar
Sözlükte kullanılan simge ve kısaltmaların listesi için tıklayın.
Simgeler Kapat
En erken örnekler Kapat
Dil adları Kapat
Gramer notları Kapat

Bu siteden yararlandınız mı?
Daha fazlası için Sözlerin
Soyağacı'nı satın alın. Tıklayın...

Diğer Nişanyan siteleri:
• Index Anatolicus
• Taraf - Kelimebaz yazıları
• Agos Yazıları
• Siyaset ve Tarih Yazıları
• Küçük Oteller Sitesi
• Nişanyan Hotel

Yorumlar
İsim  : 
E-mail  : 
Ciddi yorum ve eleştirileriniz şükranla karşılanacaktır. Lütfen kelime anlamı sormayınız. Lütfen ödev yardımı istemeyiniz. İsim ve email belirtiniz.

karpuz
Yeni Arama :
Kelime En erken Türkçe örnek Köken
 karnivor TDK 1998   ~ Fr carnivore etobur ~ Lat carnivorus a.a. & Lat caro, carn- et + Lat vorare oburca yemek, beslenmek → karnaval  
 karo TDK 1955 1. iskambilde bir renk, 2. kare şeklinde döşeme taşı  ~ Fr carreau a.a. << OLat *quadrellum [küç.] karecik, küçük dörtgen nesne < Lat quadrum dörtgen, kare → kare  
 karoseri TDK 1945   ~ Fr carroserie 1. at arabası imalathanesi, 2. otomobil veya at arabasının dış kasası < Fr carrosse bir tür at arabası ~ İt carrozza a.a. < İt carro araba → kargo  
 karoten xx/c   ~ Fr carotène havuca turuncu rengini veren kimyasal madde < Fr carotte havuç << Lat carota a.a. ~ EYun karōtón καρωτόν a.a.  
 karpit Özön 1961 karbit kömür madenlerinde kullanılan bir tür lamba  ~ marka Union Carbide kimyasal madde üreticisi firma ☼ 1917 ABD. < İng carbon kömür → karbon  
 karpuz İdr, Kıp xiv karpuz/karbus   ~ Fa χarbūza/χarbuza خربوزه/خربزه karpuz << OFa χarbūzak a.a.

● Mö 2. binyılda Mısır'dan Ortadoğu ve Asya'ya yayılmıştır. Farsça sözcüğün χar + būza (“eşek hıyarı”) şeklinde analizi halk etimolojisidir. Buna karşılık EYun karpós (her çeşit meyve) ile birleştirmek de güçtür. ● Sans kharbūja ve tarambuja (karpuz) biçimleri Farsçadan alıntıdır.
 
 karsinoma ML 1969 karsinom   ~ YLat carcinoma çeşitli kanser türlerini içeren genel ad ~ EYun karkínōma, t- καρκίνωμα a.a. ☼ Theophrastos, Yun. filozof ve tabip, MÖ iv. < EYun karkínos καρκίνος 1. yengeç, 2. ur, tümör (yengeç şeklindeki uzantılarından dolayı) << HAvr *kar-kr-o- yengeç < HAvr *kar- sert, kabuk?

● Aynı kökten EYun karúon (ceviz), Lat carina (ceviz kabuğu).

__________
EŞKÖKENLİLER:
EYun karkínos: karsinoma
Lat cancer: kanser, kanserojen
Lat carina: karine2 
 karst ML 1969   ~ Alm/Fr/İng karst bir tür kireçli yer oluşumu < öz Karst Slovenya'da bir bölge  
 karşı [ETü] IrkB ix karşı/karşu zıt, hasım, düşman (sıfat), kavga, çatışma (isim)  < ETü karış- [Kaş xi] karşı karşıya gelme +I < ETü kar- [Kaş xi] +Iş- << ATü

● Karş. Moğ karigu (karşılık, cevap, reaksiyon), kargu- (karşılaşmak, çatışmak, yüzleşmek). Muhtemelen aynı kökten ETü karga- (lanet etmek). TTü kargaşa yapıca muğlaktır.

__________
EŞKÖKENLİLER:
ETü karşı: karşı, karşın, karşıt
ETü karga: kargaşa, kargış 
 karşın [YTü] CepK 1935 rağmen  < Tü karşı +In2 → karşı  
 karşıt [ETü] Kaş xi karşut zıt
[YTü] CepK 1935 karşıt a.a.  		< ETü karşı +Ut → karşı

● TTü varolmayan bir kelime iken DLT'ten adapte edilmiştir.
 
« Önceki Sayfa Sonraki Sayfa »

 


Copyright 2002-2010 Sevan NİŞANYAN
Her hakkı mahfuzdur. İzinsiz iktibas edilemez.
Alıntılarda kaynak gösterilmesi rica olunur.
E-mail : s_e_v_a_n_@_n_i_s_a_n_y_a_n_._c_o_m