Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi

medeni

meç1

Bulgarca meç меч z "kılıç" sözcüğünden alıntıdır.

meç2

Fransızca mèche "fitil, saç tutamı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince micca "lamba fitili" sözcüğünden evrilmiştir.

meçhul

Arapça chl kökünden gelen machūl مجهول z "bilinmeyen" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça cahala جَهَلَ z "bilmedi" sözcüğünün mafˁūl vezninde edilgen fiil sıfatııdır.

medar

Arapça dwr kökünden gelen madār مَدار z "1. döngü, yörünge, 2. etrafında dönülen şey, eksen, 3. dönülen yer, göz çukuru" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dāra دَارَ z "döndü" fiilinin mafˁal vezninde masdarıdır.

meddah

Arapça mdh kökünden gelen maddāḥ مدّاح z "medhedici, övgü düzen" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça madaḥa مَدَح z "övdü" fiilinin faˁˁāl vezninde meslek adııdır.

medeni
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ İrşadü'l-Mülûk ve's-Selâtîn, 1387]
[ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
medenī: (...) ehlī, me'nūs [uygar, ehlileşmiş]

Köken

Arapça mdn kökünden gelen madanī مدنى z "kentli, özel olarak Medine'li" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça madīna(t) مدينة z "kent, devlet" sözcüğünün nisbet halidir.

Daha fazla bilgi için medine maddesine bakınız.

Ek açıklama

"Uygar" anlamı Fransızca civil "uygar" < Latince civilis "kentli, kentsel" < civis "kent, devlet" karşılığıdır. Ayrıca karş. Eski Yunanca politikós < pólis "kent, devlet".

Benzer sözcükler

medeni kanun, medenileşmek, medenilik


04.09.2014
medeniyet

Arapça madanī مدنى z "şehirli" sözcüğünden türetilmiştir.

medet

Arapça mdd kökünden gelen madad مَدَد z "el uzatma, yardım" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça madda مَدَّ z "uzadı" fiilinin faˁal vezninde masdarıdır.

medfun

Arapça dfn kökünden gelen madfūn مدفون z "gömülmüş" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dafana دفن z "gömdü" fiilinin mafˁūl vezninde edilgen fiil sıfatııdır.

medhal

Arapça dχl kökünden gelen madχal مَدْخَل z "1. giriş, dahil olma (masdar), 2. giriş yeri, kapı (ismi mekân)" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça daχala دَخَلَ z "girdi" fiilinin mafˁal vezninde ismi zaman ve mekânıdır.

medikal

Fransızca médical "tıbba ilişkin" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince medicus "hekim" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince mederi "ilgilenmek, kaygılanmak, tedavi etmek" fiilinden +ic° ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *med- "gerekeni yapmak" biçiminden evrilmiştir.