Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi

türe|mek

türap

Ar turāb تُرَاب z [#trb fuˁāl ] toprak

türban

Fr turban Türk sarığı TTü tülbend kavuk üstüne sarılan sarık

türbe

Ar turba(t) تربة z [#trb fuˁla(t) mr.] toprak, kabir

türbin

Fr turbine hava veya su akımıyla dönen motor Lat turbo, turbin- girdap, hortum, topaç, makara EYun turbḗ τυρβή zgirdap << HAvr *tur-bā- HAvr *(s)twer-1 girdap, alabora

türbülans

Fr turbulence karışıklık, girdap OLat turbula [küç.] girdapçık +entia Lat turbo girdap +ul°

türe|mek

ETü: [ Orhun Yazıtları, 735]
kişi oglu kop ölgeli törümiş [insanoğlu hep ölümlü yaratılmış] ETü: [ Uygurca Budist metinler, <1000]
ığaçda törümiş tüş yémişler [ağaçta bitmiş ürün ve yemişler] ETü: [ Kutadgu Bilig, 1069]
törümiş neŋ erse yokalğu turur [yaratılmış şey yok olmalıdır] KTü: [ Codex Cumanicus, 1303]
kız anadan dep törädi [bakire anadan doğdu] (...) iesusni kačan töreding [İsa'yı ne zaman ki doğurdun - töretting?] TTü: [ Ruşenî, Divan, <1486]
sanasın türedi/töredi ejder kapuda

<< ETü törü- yaratılmak, üremek, düzenlenmek ETü töz orijin, asıl +U-

 töz

Not: Anlam yelpazesi için karş. EYun kósmos "düzen, düzenli dünya, evren, kaos zıddı" > kosméō "düzenlemek".

Benzer sözcükler: türetmek, türeyiş

Bu maddeye gönderenler: töre (tören), türedi, türev


04.10.2017
türedi

TTü türe- +dI

türev

YTü türe- +Av

Türk

<< ETü türük bir kavim adı <? ETü törü- yaratmak, düzmek, düzene koymak

Türkiyat

Ar *turkīyāt [çoğ.] Türklere ilişkin şeyler Ar turkī [nsb.] Türke ilişkin +āt

Türkiye

İt Turchia Fr Turquie Türk ülkesi öz Türk