Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi

zişan

ziraat

Ar zirāˁa(t) زراعة z [#zrˁ fiˁāla(t) msd.] 1. ekin ekme, tohum saçma, 2. çiftçilik Ar zaraˁa زرع zekin ekti, tohum attı

zirkon

Fr zircon kızıl renkte bir süs taşı Alm Zirkon a.a. (İlk kullanım: 1789 Martin Heinrich Klaproth, Alm. kimyacı.) Ar zarḳūn زرقون z1. parlak kırmızı renk, 2.bu renkte bir süs taşı? Fa āzargūn آزرگون z1. ateş rengi, 2. şakayık çiçeği, parlak kırmızı renk § Fa āzar آزر zateş Fa gūn گون zrenk (≈ Aram zarag/zargon זַרְגוּן zşakayık çiçeği, şakayık rengi )

ziruh

Ar ḏī rūḥ ruh sahibi, ruhu olan canlı

zirve

Ar ḏirwa(t) ذروة z [#ḏrw fiˁla(t) mr.] her şeyin üst ve yüksek kısmı, özellikle deve hörgücü <? Ar ḏarā ذرا zsaçtı, yele savurdu

zirzop

?

zişan

[ Latifî, Tezkîretü'ş-Şuarâ, 1546]
ẕī-kadr ü ẕī-şān ve kerīm-i kerem-nişān idi

Ar ḏū şāˀn ذو شأن zşanlı, ün sahibi § Ar ḏū ذو zsahip Ar şāˀn شأن zün

 zü+, şan1

Not: Türkçede benimsenen biçim, Arapça deyimin genitiv halidir. Karş. andelib-i zī%işān.


09.12.2014
ziya1

Ar ḍiyāˀ ضياء z [#ḍwA fiˁāl ] ışık, ışın Ar ḍāˀa ضَاعَ zışıdı, parladı

ziya2

Ar ḍiyāˁ ضِيَاع z [#ḍyˁ fiˁāl msd.] kaybolma, telef ve heder olma Ar ḍāˁa ضَاعَ zkayboldu, zayi oldu

ziyade

Ar ziyāda(t) زيادة z [#zyd fiˁāla(t) msd.] 1. artış, çokluk [isim], 2. artık, çok [sıfat] Ar zāda زاد zarttı, çoğaldı

ziyafet

Ar ḍiyāfa(t) ضيافة z [#ḍyf fiˁāla(t) msd.] konuk ağırlama, konukseverlik Ar ḍāfa ضَافَ zkonuk oldu

ziyan

Fa/OFa ziyān زيان zzarar ≈ Ave zyā-, zinā- zarar vermek (≈ Sans cyāni ज्यानि zhasar, kayıp, zarar )