çömçe

çök|mek

Eski Türkçe çök- "diz çökmek, oturmak" fiilinden evrilmiştir.

çökelek

Türkiye Türkçesi çök- fiilinden Türkiye Türkçesinde +AlAk ekiyle türetilmiştir.

çökertme

Türkiye Türkçesi çökert- "indirmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +mA ekiyle türetilmiştir.

çöl

Orta Türkçe çöl "yaban yer, bozkır" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Moğolca aynı anlama gelen çöl sözcüğü ile eş kökenlidir.

çölyak

İngilizce coeliac disease "genetik kökenli bir ince bağırsak hastalığı" deyiminden alıntıdır. İngilizce deyim Eski Yunanca koiliakós κοιλιακός z "karın boşluğu (hastalığı)" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca koîlos κοίλος z "çukur, kovuk" sözcüğünden türetilmiştir.

çömçe
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Oğ: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
çömçe [[kepçe - Oğuzca]] Kıpçakça: [ Codex Cumanicus, 1303]
cazia [kepçe] - Fa: kaugir - Tr: čomič Kıpçakça: [ Ebu Hayyan, Kitabu'l-İdrak, 1312]
çömçe: al-maġrūfa [kepçe]

Köken

Oğuzca çomça "kepçe" sözcüğünden evrilmiştir. Oğuzca sözcük Eski Türkçe çom- "suya dalmak" fiilinden Eski Türkçe +çA ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için çim- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Türkçe özgün biçimin çomıç olduğu düşünülebilir. Farsça çomça, Kürtçe (Kurmanci) çemçik (aynı anlamda) Türkçeden alıntı olmalıdır.


09.10.2017
çömel|mek

Türkiye Türkçesi çöŋel- "çökmek, dizleri üstüne oturmak" fiilinden evrilmiştir. Türkçe fiil Eski Türkçe çök- veya çöŋ- "çökmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Al- ekiyle türetilmiştir.

çömez

Türkiye Türkçesi çöm- "çömelmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +(n)Az ekiyle türetilmiştir.

çömlek

Eski Türkçe çöŋgek "güğüm" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *çöŋ- "çimmek, yıkamak" biçiminden Eski Türkçe +(g)Ak ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

çöp1

Eski Türkçe çöp "tortu, çökelti" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *çöğ-üp biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe çök- "çökmek, dibe inmek" fiilinden Eski Türkçe +Ip ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

çöp2

Farsça çūb veya çōb چوب z "tahta parçası, değnek, çubuk" sözcüğünden alıntıdır.