çakoz

çakıl

Türkiye Türkçesi çak- "şakırtıyla vurmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Il ekiyle türetilmiştir.

çakır

Eski Türkçe çakır veya çakrı "1. alaca renk, alaca mavi, 2. doğana benzer yırtıcı kuş" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe çak- "harelemek" fiilinden türetilmiştir.

çakırkeyif

Türkiye Türkçesi çakır "şarap" (NOT: Türkçe sözcük Eski Türkçe aynı anlama gelen çaġır sözcüğünden evrilmiştir. ) ve Türkiye Türkçesi keyif sözcüklerinin bileşiğidir.

çakma

Türkiye Türkçesi çak- fiilinden Türkiye Türkçesinde +mA ekiyle türetilmiştir.

çakmak

Eski Türkçe çakmak "çakmak taşı" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe çak- fiilinden Eski Türkçe +(A)mAk ekiyle türetilmiştir.

çakoz
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

çakozlamak "anlamak, sırrı çözmek (argo)" [ Milliyet - gazete, 1960]
bu maymun bir dümenler çeviriyordu ama daha kat'i olarak pek çakozlayamamıştırm

Köken

Türkiye Türkçesi çak- "anlamak (argo)" fiilinden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için çak- maddesine bakınız.

Ek açıklama

20. yy başı İstanbul argosunda sıkça kullanılan Rumca kökenli +oz ekiyle.

Benzer sözcükler

çakozlamak


03.10.2017
çakra

Sanskritçe çakrá चक्र z "1. tekerlek, çark, çömlekçi çarkı, 2. devre, döngü, 3. insan bedenindeki 6 mistik halkadan her biri" sözcüğünden alıntıdır. Sanskritçe sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kʷékʷlo-s "tekerlek" biçiminden evrilmiştir.

çakşır

Farsça çaḳşūr veya caχcīr "bir tür şalvar, geniş pantolon" sözcüğü ile eş kökenlidir.

çal

Eski Türkçe çal "alaca, benekli" sözcüğünden evrilmiştir.

çal|mak

Eski Türkçe çal- "1. (sesli olarak) vurmak, darp etmek, 2. ses etmek, 3. boya vurmak, alaca kılmak, harelemek" fiilinden evrilmiştir.

çalak

Farsça çālāk چالاك z "canlı, atik, çevik" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Türkçe çalık "kızgın" sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.