çarpı

çariçe

Rusça tsaritsa царица z "çar eşi" sözcüğünden alıntıdır. Rusça sözcük Rusça tsar sözcüğünden türetilmiştir.

çark

Farsça çarχ چرخ z "tekerlek, çark" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen çaχra- sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Sanskritçe aynı anlama gelen çakrá चक्र z sözcüğü ile eş kökenlidir. Sanskritçe sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kʷékʷlo-s "tekerlek" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kʷel- "eksen etrafında dönmek, yuvarlanmak" kökünden türetilmiştir.

çarliston

İngilizce charleston "1. 1923'te James P. Johnson'ın bir bestesiyle üne kavuşan dans, 2. ABD Tarım Bakanlığı Tarımsal Araştırma Servisince geliştirilmiş bir sivri biber cinsi" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Charleston "ABD Güney Carolina eyaletinde bir kent" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Charles "İngiltere kralı II Charles (1660-1685)" sözcüğünden türetilmiştir.

çarmıh

Farsça çārmīχ چار ميخ z "«dört çivi», haç" sözcüğünden alıntıdır.

çarp|mak

Eski Türkçe çalp- veya çal- veya çap- "vurmak, çalmak, yağmalamak, bulaştırmak" fiilinden evrilmiştir.

çarpı
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Yeni Türkçe: [ Geometri Terimleri, 1937]

Köken

Türkiye Türkçesi çarp- fiilinden Yeni Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için çarp- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Atatürk tarafından bulunan kelimelerdendir. Arapça ḍarb "aritmetikte çarpma işlemi" sözcüğünden esinlendiği anlaşılmaktadır. • Anadolu ağızlarında "badana, duvara vurulan sıva" anlamında çarpı sözcüğüne rastlanır.

Benzer sözcükler

çarpım


19.08.2017
çarşaf

Farsça çādar-şab چادرشب z "gece örtüsü" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça çādar, çār چادر z "örtü" ve Farsça şab شب z "gece" sözcüklerinin bileşiğidir.

çarşamba

Farsça çaharşanbe چهرشنبه z "haftanın dördüncü günü" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça çahar چهر z "dört" ve Farsça şabba veya şanbe شنبه z "Cumartesi günü" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Farsça sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice şabāt veya şabbətā שׁבּת/שַׁבְּתָא z "dinlenme günü, Cumartesi" sözcüğünden alıntıdır. )

çarşı

Farsça çārsū چار سو z "1. dörtyol, 2. kent merkezinde dükkânların bulunduğu alan" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça çār چار z "dört" ve Farsça سو z "yön, yol" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen sōk sözcüğünden evrilmiştir. )

çaşıt

Eski Türkçe çaşut "fitneci, casus" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe çaşur- "iftira etmek" fiilinden Eski Türkçe +Ut ekiyle türetilmiştir.

çat|mak

Oğuzca çat- "bir araya getirmek, bitiştirmek (geçişli fiil)" fiilinden evrilmiştir.