çekirdek

çekiç

Fa çakuş/çakkuş چكش zçekiç << OFa çakūç balta? keser? ≈ Ave çakuş özellikle silah olarak kullanılan fırlatma çekici veya baltası (Kaynak: Barth sf. 575)

çekimser

YTü çekimse- çeker gibi yapmak +()r TTü çek- +ImsA-

çekin|mek

TTü çek- +In-

çekince

TTü çekin- +çA

çekingen

TTü çekin- +(g)An

çekirdek

ETü: şekirtük [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
şekirtük: al-fustuḳ KTü: çatlayuk [ Codex Cumanicus, 1303]
nizole [fındık] - Fa: fenduk - Tr: čatlauk Çağ: [ Pavet de Courteille, Dictionnaire Turc Oriental, <1500]
çekirdek: jujube sauvage; noyau [1. yabani iğde, 2. çekirdek] TTü: [ Meninski, Thesaurus, 1680]
çekirdek: Nucleus & scrupulus, granum. [meyve veya zeytin çekirdeği, tanecik]

<< ETü çekirtük fıstık veya fındık ETü ç(a)kır/ç(a)kırt kırma ve çatlama sesi +Uk ETü ç(a)tır/ç(a)tırt a.a.

 çak-

Not: Halk ağızlarında çiğirdek, çiğirdik, çeğtik/çevtik, çiğindirik, çiğirdim, çiğirt, çiğit, çığıt, çeğil, çeğirge ve diğer yandan çıtlık, çıtmık, çitlik, çıtırmık, çetek biçimleri kullanılır. (DS) Tarihi kaynaklarda çatlağuç, çatlağuk, çatlamuk biçimleri görülür. (TS) Nihai kaynağın "kırıntı, ufantı" anlamında bir onomatope olduğu anlaşılıyor.

Benzer sözcükler: çatlağuk, çekirdekten, çiğirt, çıtlağuk

Bu maddeye gönderenler: çiğit (çivit), çitlembik


29.10.2020
çekirge

<< ETü çekürge/çekürtge çekirge veya cırcır böceği ETü çakır/*çekürt şakırdama sesi +gA onom

çekmece

TTü çek- +mAcA

çektiri

<< TTü çekdürü/çekdürür kürekle yürütülen gemi TTü çek-

çekül

Ar şāḳul شاقل zduvarcıların kullandığı ağırlık

çel|mek

<< TTü çal- vurmak