öğle

ödünç

Eski Türkçe ötünç "1. dilek, niyaz, 2. (Oğuzca) borç" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe öt- "öteye geçmek, ses duyurmak, borçlanmak, hak geçmek" fiilinden Eski Türkçe +(In)ç ekiyle türetilmiştir.

öfemizm

Fransızca euphémisme veya İngilizce euphemism "hüsnü tabir" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen euphēmismós εὐϕηµισµός z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca euphēmizō εὐϕηµίζω z "hayır söylemek" fiilinden +ism° ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca εῦ z "iyi, hayırlı" ve Eski Yunanca phēmí φημί z "söylemek" sözcüklerinin bileşiğidir.

öfke

Eski Türkçe öpke "1. akciğer, 2. hışım, kızgınlık" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe öp- "öpmek, yutmak, ani nefes almak" fiilinden Eski Türkçe +gA ekiyle türetilmiştir.

öfori

Fransızca euphorie "sağlık ve zindelik duygusu, aşırı iyimserlik" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca euphoría ευφορία z "hafiflik" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca eúphoros εύφορος z "kolay taşınan, hafif" sözcüğünden +ia ekiyle türetilmiştir. Yunanca sözcük Eski Yunanca εύ z "iyi" ve Eski Yunanca phérō φέρω z "taşımak" sözcüklerinin bileşiğidir.

öğe

Eski Türkçe ög "ana" sözcüğünden türetilmiştir.

öğle
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
öḏleg [zaman], öḏleg keçer kişi tuymās [zaman geçer insan duymaz] (...) öyle [öğle vakti - Oğuz lehçesi] Türkiye Türkçesi: [ Meninski, Thesaurus, 1680]
öyle vaḳtı, öyle zemāni

Köken

Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *ȫdleyü "belli vakitte (zarf), öğle vakti" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe ȫd "vakıt, zaman, saat" sözcüğünden Eski Türkçe +lAyU ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe öt- "geçmek" fiili ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

Daha fazla bilgi için öt- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Karş. Moğolca üde (öğle). • Türkçe zarfların ad işlevi kazanma eğilimine paralel olarak öyün, öylen, öyleyin gibi ikincil zarf biçimleri türemiştir.

Benzer sözcükler

öğlen, öğleyin

Bu maddeye gönderenler

öğün


25.04.2019
öğren|mek

Eski Türkçe ögren- "alışmak, evcilleşmek, ünsiyet kazanmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe ögür "sürü, topluluk" sözcüğünden Eski Türkçe +An- ekiyle türetilmiştir. (Kaynak: OTWF I.158.)

öğrenci

Türkiye Türkçesi öğren- fiilinden Yeni Türkçe +çI ekiyle türetilmiştir.

öğreti

Eski Türkçe ögretig "eğitim, terbiye" sözcüğünden alıntıdır. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe öğret- fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

öğretmen

Türkiye Türkçesi öğret- fiilinden Yeni Türkçe +mAn ekiyle türetilmiştir.

öğün

Eski Türkçe ödün "belirlenmiş zamanda [zarf]" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe ȫd "zaman" sözcüğünden Eski Türkçe +(I)n ekiyle türetilmiştir.