öde|mek

öbür

Türkiye Türkçesi ol bir "diğer" deyiminden evrilmiştir.

öcü

Türkiye Türkçesi böcü "umacı, korkutucu mahluk" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük çocuk dilinden türetilmiştir.

öç

Eski Türkçe ȫç "intikam, ödeşme" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *ötüş biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe öt- "öte geçme, hak geçme, ses etme" fiilinden Eski Türkçe +Iş ekiyle türetilmiştir.

öd1

Eski Türkçe ȫt "1. söz, öğüt, 2. safra" sözcüğünden evrilmiştir.

öd2

Arapça al-ūd الود z "parfümeride kullanılan bir ağaç, aquilaria" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice ahalōth אהלות z sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen ahalā אַהַלָא z sözcüğünün çoğuludur. Aramice/Süryanice sözcük Sanskritçe aynı anlama gelen agaru अगरु z sözcüğünden alıntıdır.

öde|mek
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Uygurca Budist metinler, 1000 yılından önce]
üç yavlak yolda öz ötek öteyür [üç kötü yolda borç öderler] Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
ol anıŋ alımın ötedi [onun borcunu ödedi] (...) teŋrigerü tapġın öter [tanrıya karşı hizmet borcunu öder]

Köken

Eski Türkçe öte- "(borç, görev, dua) icra etmek, ifa etmek, infaz etmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe öt- "geçmek" fiili ile eş kökenlidir.

Daha fazla bilgi için öt- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Eski Türkçe öt-, öter "öteye geçmek" fiilinin geniş zaman kökünden türetilmiş ikincil bir biçim olmalıdır. Eski Türkçe ötki "bedel", ötnü "ödünç", ötünç (aynı anlamda), öç "ödeşme" < *ötüş gibi türevlerde fiil kökü öt- görünür. • İki fiilin anlam yelpazesi, Hintavrupa Anadilinde *per- fiil kökünün semantik alanını tam olarak karşılar ("geçmek veya karşıya geçmek, aşmak, aracı olmak, ödeşmek").

Benzer sözcükler

öde, ödeme, ödenmek, ödenti, ödeşmek, ödetmek

Bu maddeye gönderenler

ödenek, ödev, ödünç


13.05.2015
ödem

Fransızca oedème "acılı iltihap" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca oîdema οῖδεμα z "şişme, şişik" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca oidéō οιδέω z "şişmek" fiilinden +ma(t) ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *h₂ei̯d- (*ai̯d-) biçiminden evrilmiştir.

ödenek

Türkiye Türkçesi öde- fiilinden Yeni Türkçe +AnAk ekiyle türetilmiştir.

ödev

Türkiye Türkçesi öde- fiilinden Yeni Türkçe +Av ekiyle türetilmiştir.

ödipal

Fransızca ve İngilizce oedipal "Ödipus kompleksine ilişkin" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca Oidípous Οἰδίπους z "«şiş-ayak», babasını öldürüp annesiyle evlenen mitolojik şahsiyet" özel adından alıntıdır.

ödlek

Türkiye Türkçesi öd "1. ses, 2. safra" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lAk ekiyle türetilmiştir.