ört|mek

örgüt

Türkiye Türkçesi ör- fiilinden Yeni Türkçe +Ut ekiyle türetilmiştir.

örneğin

Türkiye Türkçesi örnek sözcüğünden Yeni Türkçe +(I)n ekiyle türetilmiştir.

örnek

Ermenice ōrinag օրինակ z "model, nümune, misal, mesel, tarz, usul" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Ermenice sözcük Ermenice ōrén օրէն z "usul, adet, töre, kural" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça awḏēn "usul, töre, ayin" sözcüğünden alıntıdır.

örs

Orta Türkçe örs "demir dövme sehpası" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe ör- "kalkmak, yükselmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uz ekiyle türetilmiştir.

örsele|mek

Türkiye Türkçesi yazılı örneği bulunmayan *örse- "davranmak, kalkmaya yeltenmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +AlA- ekiyle türetilmiştir. Türkçe fiil Eski Türkçe ör- "kalkmak, yükselmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +sA- ekiyle türetilmiştir.

ört|mek
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
örtti: satara [setretti] (...) örtüldi, örtündi, örtüşdi Türkiye Türkçesi: [ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
Gün yüzin her dem bulıt örter olur

Köken

Eski Türkçe ört- "gözden saklamak, kapatmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe ör- "dokumak" fiilinden Eski Türkçe +It- ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için ör- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Anlam evrimi için karş. Latince tegere "örtmek" > texere "örmek, dokumak".

Benzer sözcükler

örttürmek, örtücü, örtük, örtülmek, örtünmek, örtüşmek

Bu maddeye gönderenler

örtbas, örtü


04.09.2019
örtbas
örtü

Eski Türkçe örtüg "örten şey, örtü" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe ört- fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

örümcek

Eski Türkçe örümçek "«küçük örücü», a.a." sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe aynı anlama gelen örümçi sözcüğünden Eski Türkçe +Ak ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *örüm "örmek" sözcüğünden Eski Türkçe +çI ekiyle türetilmiştir.

östaki borusu

Fransızca trompe d'Eustache veya İngilizce Eustachian tube "orta kulağı burun boşluğuna bağlayan kanal" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Bartolomeo Eustachi "İtalyan anatomist (1500-1574)" özel adından alıntıdır.

östrojen

Fransızca oestrogène "dişilerde yumurtlamayı düzenleyen hormon" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca oïstrós οïστρός z "kızma, dişilerde kızışma dönemi" sözcüğünden türetilmiştir. (NOT: Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *oi̯s-tro- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₁ei̯s- (*ei̯s-) "kızma, kızışma" kökünden türetilmiştir. )