abes

abd

Arapça ˁbd kökünden gelen ˁabd عبد z "kul, köle, hizmetkâr" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice ˁbd kökünden gelen aynı anlama gelen ˁabed עֲבֵד z sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Akatça aynı anlama gelen abdu sözcüğü ile eş kökenlidir.

abdal

Arapça bdl kökünden gelen abdāl أبدال z "1. bedeller, 2. dilenci derviş, kalender" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça badal بدل z "eşdeğer, bedel" sözcüğünün afˁāl vezninde çoğuludur.

abdest

Farsça ābdast veya āb-i dast آب دست z "«el suyu», ibrik ve leğenden oluşan el yıkama takımı" deyiminden alıntıdır.

abdomen

Latince abdomen, abdomin- "karın boşluğu" sözcüğünden alıntıdır.

aberasyon

Fransızca aberration "sapma, yanlış yola girme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen aberratio sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince aberrare "yoldan sapmak, hata etmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince errare "dolaşmak, düz değil dolambaçlı gitmek, yoldan sapmak" fiilinden ab+ önekiyle türetilmiştir.

abes
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ahmed b. Kadı-i Manyas, Gülistan tercümesi, 1429]
iki ṭāife ˁālemde ˁabes̠ [boşuna] zaḥmet çekdi [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
abes (isim): Boşuna, nafile. [ TDK, Türkçe Sözlük, 1. Baskı, 1945]
abes (sıfat): Faydasız, boş, saçma (iş).

Köken

Arapça ˁbs̠ kökünden gelen ˁabaṯ عَبَث z "oyalanma, boşa geçirilen zaman" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁabiṯa عَبِثَ z "oyalandı" fiilinin faˁal vezninde masdarıdır.

Benzer sözcükler

abesle iştigal


22.05.2015
abide

Arapça Abd kökünden gelen ābida(t) آبِدة z "akılda kalan şey, tekerleme, büyük olay, facia" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça abada أَبَدَ z "kaldı" fiilinin fāˁila(t) vezninde etken fiil sıfatı dişilidir.

abidik gubidik

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

abit

Arapça ˁbd kökünden gelen ˁābid عابد z "hizmet eden, ibadet eden" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁabada عَبَدَ z "kulluk etti" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

abiye

Fransızca habillé "giyinik, özellikle gece kıyafeti giymiş" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca habiller "hazırlamak, donatmak, giydirmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Latince habitus "kılık, donanım" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. Latince sözcük Latince habēre "sahip olmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır.

abla

Eski Türkçe apa "büyük kızkardeş, ana, nine" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük çocuk dilinden türetilmiştir.