ablatif

abidik gubidik

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

abit

Arapça ˁbd kökünden gelen ˁābid عابد z "hizmet eden, ibadet eden" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁabada عَبَدَ z "kulluk etti" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

abiye

Fransızca habillé "giyinik, özellikle gece kıyafeti giymiş" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca habiller "hazırlamak, donatmak, giydirmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Latince habitus "kılık, donanım" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. Latince sözcük Latince habēre "sahip olmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır.

abla

Eski Türkçe apa "büyük kızkardeş, ana, nine" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük çocuk dilinden türetilmiştir.

ablak

Arapça blḳ kökünden gelen ablaḳ أبْلَق z "aklı karalı (at rengi)" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça balaḳ بَلَقَ z "aklı karalı olma, alacalı olma" sözcüğünün afˁal vezninde sıfatıdır.

ablatif
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Özön, Türkçe-Yabancı Kelimeler Sözlüğü, 1961]
ablatif: ... -den hali

Köken

Fransızca ablatif veya Almanca Ablativ "gramerde ismin den hali" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen ablativus sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince abferre, ablat- "bir yerden taşımak" fiilinden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince ferre, lat- "taşımak" fiilinden ab+ önekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için relatif maddesine bakınız.


12.12.2015
abluka

İtalyanca blocca! "(denizcilikte) bloke et, muhasara et (emir)" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Fransızca bloquer "tomruk yığmak, tıkamak, (denizcilikte) liman girişini tomruklarla kapatmak" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca bloc "ağaç kütüğü, tomruk" sözcüğünden türetilmiştir. Fransızca sözcük Eski Yüksek Almanca bloh veya blok "kütük, tıkaç" sözcüğünden alıntıdır.

abo

"şaşırma ünlemi" ünlemdir.

abone

Fransızca abonné "(süreli bir yayın için) taahhüt etmiş" veya Fransızca s'abonner "taksitli borç üstlenmek, abone olmak" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Bu sözcük Geç Latince aynı anlama gelen abonare veya abornare fiilinden evrilmiştir. ) Geç Latince fiil Fransızca bonne veya borne "sınır, vade" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

aborda

İtalyanca abborda "yanaş!" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca abbordare "yanaşmak, kenarına bitişmek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük İtalyanca bordo "kenar, kıyı" sözcüğünden ad+ önekiyle türetilmiştir.

aborjin

İngilizce aborigine "yerli, özellikle Avustralya yerlisi" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince aborigine "yerli, Rome kentinin en eski ailelerine verilen ad" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince origen, origin- "kök, asıl" sözcüğünden ab+ önekiyle türetilmiştir.