abus

abstre

Fransızca abstrait "soyut, özet, hülasa" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen abstractus sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince abstrahere "bir bütünden çekip ayırmak, özünü almak, suyunu sıkmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Latince fiil Latince trahere, tract- "çekmek" fiilinden ab+ önekiyle türetilmiştir.

absürt

Fransızca absurd "saçma, anlamsız" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen absurdus sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince surdus "sağır ve dilsiz" sözcüğünden ab+ önekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *swor-do-s "sağır, dilsiz, boğuk sesli" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *swer- biçiminden türetilmiştir.

abuk sabuk

Türkiye Türkçesi obuk sapuk veya obur sapur "saçma sapan" deyiminden türetilmiştir.

abullabut

Türkiye Türkçesi ebū-lobūṭ أبو اللبوط z "«kalın sopalı», ahmak ve yabani kişi anlamında bir lakap" sözcüğünden evrilmiştir.

abur cubur

"gürültülü yeme sesi" ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

abus
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Mercimek Ahmed, Kâbusname terc., 1432]
her dem açık yüzli ol ve ˁabūs olma

Köken

Arapça ˁbs kökünden gelen ˁabūs عَبُوس z "çatık kaşlı, asık suratlı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁabasa عَبَسَ z "kaş çattı, surat astı" fiilinin faˁūl vezninde ismi mübalağasıdır.


21.05.2015
acaba

Arapça ˁacabā عجباً z "«şaşırarak, hayret ederek», soru sözcüğü" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁcb kökünden gelen ˁacab عجب z "şaşırma, hayret" sözcüğünün zarfıdır.

acar

Arapça ˁcr kökünden gelen aˁcar أعجَر z "kaba, şişman, iri, güçlü" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁacara عَجَرَ z "kabardı, şişti" fiilinin afˁal vezninde sıfatıdır.

acayip

Arapça min al-ˁacāˀib من العجائب z "tuhaf şeylerden (biri)" deyiminden türetilmiştir. Arapça deyim Arapça ˁcb kökünden gelen ˁacāˀib عجائب z "tuhaf şeyler" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Arapça ˁacība(t) عجيبة z "tuhaf şey, hilkat garibesi" sözcüğünün faˁāˀil vezninde çoğuludur.

acele

Arapça ˁcl kökünden gelen ˁacala(t) veya ˁacila(t) عَجَِلة z "ivme, evecenlik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁacila عَجِلَ z "acele etti" fiilinin faˁala(t) vezninde masdarıdır.

acem

Arapça ˁcm kökünden gelen aˁcam أعجم z "Arapça bilmeyen, barbar, özellikle İranlı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁacuma عَجُمَ z "dilsiz idi, konuşma özürlü idi, Arapçası kıt idi" fiilinden türetilmiştir.