agnostik

agat

Fransızca agate "yarı değerli bir taş, akik" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen agata veya agatha sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Eski Yunanca aχátēs αχάτης z "Sicilya'da bu mineralin bulunduğu bir ırmak, a.a." sözcüğünden alıntıdır.

agav

Fransızca ve İngilizce agave "Amerika kökenli bir kaktüs cinsi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Agauē "Yunan mitiolojisinde bir şahsiyet" özel adından alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca agauós αγαυός z "soylu, seçkin" sözcüğünden alıntıdır.

agitprop

Rusça agitprop "ajitasyon ve propaganda, Rus Komünist Partisi Merkez Komitesinin bir şubesi" sözcüğünden alıntıdır. Rusça sözcük Rusça agitátsia "ajitasyon" ve Rusça propagánda sözcüklerinin bileşiğidir.

aglomera

Fransızca agglomérat "yığıntı, karışık dolgu malzemesi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca agglomérer "katışık bir kütle yapmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen ad-glomerare fiilinden alıntıdır. Latince fiil Latince glomus, glomer- "top, kütle" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir. Latince sözcük Latince aynı anlama gelen globus sözcüğü ile eş kökenlidir.

aglütinasyon

Latince agglutinatio sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince agglutinare "zamkla yapıştırmak" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince gluten, glutin- "zamk, tutkal" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir. Latince sözcük Fransızca ve İngilizce agglutination "zamkla yapıştırma, dilbilinde basit bileşenleri ardarda ekleyerek bileşik kelimeler yapma" sözcüğünden alıntıdır.

agnostik
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Mehmed Bahaeddin (Toven), Yeni Türkçe Lugat, 1924]
agnostisizma: Fikr-i beşerin Allah'ı kavrayamayacağını iddia eden mezhep [ TDK, Felsefe ve Gramer Terimleri, 1942]
bilinmemezcilik, agnostisizm = Lâedriye

Köken

Fransızca agnostique "bilmezci, tanrının bilinemeyeceğini savunan kimse" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İngilizce aynı anlama gelen agnostic sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1870 T. H. Huxley, İng. düşünür (1825-1895).) Bu sözcük Eski Yunanca gnōstikós γνωστικός z "bilen, bilgisi olan" sözcüğünden a(n)+ önekiyle türetilmiştir. Yunanca sözcük Eski Yunanca gignōskō, gnō- γιγνωσκω, γνω- z "bilmek" fiilinden +istik° ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için gnostik maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

agnosi, agnostisizm, agnostizm


14.11.2019
agora

Eski Yunanca agorá veya agýris αγορά/αγύρις z "toplanma yeri, kamuya ait açık alan, meydan, çarşı" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca ageírō αγείρω z "toplanmak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂ger- (ager-) "toplanmak, toplu halde olmak, sürü, güruh" kökünden türetilmiştir.

agorafobi

Fransızca agoraphobie "açık alan korkusu" sözcüğünden alıntıdır.

agr(o)+

Fransızca ve İngilizce agro+ "[bileşiklerde] tarım, çiftçilik" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Eski Yunanca ágros άγρος z "tarla, çiftlik" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *áǵ-ro-s biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂eǵ- (*aǵ-) biçiminden evrilmiştir.

agraf

Fransızca agrafe "çengelli iğne" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Fransızca graffe "çengel" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *krappōn "çengel, kanca" biçiminden alıntıdır.

agrandisman

Fransızca agrandissement "büyüme, büyütme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca agrandir, agrandiss- "büyümek, büyütmek" fiilinden +ment° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Geç Latince aynı anlama gelen aggrandire fiilinden evrilmiştir. Geç Latince fiil Geç Latince grandus "büyük" sözcüğünden ad+ önekiyle türetilmiştir.