akın

akçe

Orta Türkçe akça "gümüş, gümüş para" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe ak "beyaz" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +çA ekiyle türetilmiştir.

akdem

Arapça ḳdm kökünden gelen aḳdam أقدم z "en eski, en önceki, en öndeki, en kıdemli" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳadīm "eski, önceki" sözcüğünün afˁal vezninde kıyas halidir.

akıbet

Arapça ˁḳb kökünden gelen ˁāḳiba(t) عاقِبة z "bir şeyin sonu, nihayet" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaḳaba عَقَبَ z "izledi, ardından geldi" fiilinin fāˁila(t) vezninde etken fiil sıfatı dişilidir.

akıl

Arapça ˁḳl kökünden gelen ˁaḳl عقل z "kontrollü düşünme yeteneği, sağduyu, itidal" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaḳala عقل z "1. dizginledi, gem vurdu, 2. akıl süzgecinden geçirdi, akıl yürüttü" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

akıldane

Arapça ˁāḳil عاقل z "akıllı" ve Farsça dānā دانا z "bilen, bilge, alim" sözcüklerinin bileşiğidir. Bu sözcük Farsça dānistan دانستن z "bilmek" fiilinden +ā(n) ekiyle türetilmiştir.

akın
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
[[sele aḳın denir ve bu sözcük 'suw aḳdı' [su aktı] ifadesinden türemiştir.]] Kıpçakça: [ Ebu Hayyan, Kitabu'l-İdrak, 1312]
akın, akınduk, akın kılduk: al-cary al-ġāra [yağma/soygun seferi]

Köken

Eski Türkçe akın "sel" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe ak- fiilinden Eski Türkçe +In ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için ak- maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

akıncı


08.10.2018
akıntı

Türkiye Türkçesi ak- fiilinden Türkiye Türkçesinde +(In)tI ekiyle türetilmiştir.

akışkan

Türkiye Türkçesi yazılı örneği bulunmayan *akış- fiilinden Yeni Türkçe +(g)An ekiyle türetilmiştir.

akide

Arapça ˁḳd kökünden gelen ˁaḳīda(t) عقيدة z "1. katılaşmış şey, 2. aksiyom, prensip" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaḳada عقد z "bağladı, düğümledi, (alçı) dondurdu, (bal) katılaştırdı" fiilinin faˁīlā(t) vezninde sıfat dişilidir.

akif

Arapça ˁkf kökünden gelen ˁākif عاكف z "sabreden, nefsini zapteden" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁakafa عكف z "adadı, kendini verdi, bir şeye yoğunlaştı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

akifer

İngilizce aquifer "jeolojide su kaynağı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince aqua "su" ve Latince ferre "taşımak" sözcüklerinin bileşiğidir.