akıntı

akdem

Arapça ḳdm kökünden gelen aḳdam أقدم z "en eski, en önceki, en öndeki, en kıdemli" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳadīm "eski, önceki" sözcüğünün afˁal vezninde kıyas halidir.

akıbet

Arapça ˁḳb kökünden gelen ˁāḳiba(t) عاقِبة z "bir şeyin sonu, nihayet" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaḳaba عَقَبَ z "izledi, ardından geldi" fiilinin fāˁila(t) vezninde etken fiil sıfatı dişilidir.

akıl

Arapça ˁḳl kökünden gelen ˁaḳl عقل z "kontrollü düşünme yeteneği, sağduyu, itidal" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaḳala عقل z "1. dizginledi, gem vurdu, 2. akıl süzgecinden geçirdi, akıl yürüttü" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

akıldane

Arapça ˁāḳil عاقل z "akıllı" ve Farsça dānā دانا z "bilen, bilge, alim" sözcüklerinin bileşiğidir. Bu sözcük Farsça dānistan دانستن z "bilmek" fiilinden +ā(n) ekiyle türetilmiştir.

akın

Eski Türkçe akın "sel" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe ak- fiilinden Eski Türkçe +In ekiyle türetilmiştir.

akıntı
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Filippo Argenti, Regola del Parlare Turco, 1533]
acchendi [akındı]: corrente di mare [ Meninski, Thesaurus, 1680]
akındı & akıntı: Fluxus maris aut fluvii.

Köken

Türkiye Türkçesi ak- fiilinden Türkiye Türkçesinde +(In)tI ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için ak- maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

akıntılı


06.08.2015
akışkan

Türkiye Türkçesi yazılı örneği bulunmayan *akış- fiilinden Yeni Türkçe +(g)An ekiyle türetilmiştir.

akide

Arapça ˁḳd kökünden gelen ˁaḳīda(t) عقيدة z "1. katılaşmış şey, 2. aksiyom, prensip" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaḳada عقد z "bağladı, düğümledi, (alçı) dondurdu, (bal) katılaştırdı" fiilinin faˁīlā(t) vezninde sıfat dişilidir.

akif

Arapça ˁkf kökünden gelen ˁākif عاكف z "sabreden, nefsini zapteden" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁakafa عكف z "adadı, kendini verdi, bir şeye yoğunlaştı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

akifer

İngilizce aquifer "jeolojide su kaynağı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince aqua "su" ve Latince ferre "taşımak" sözcüklerinin bileşiğidir.

akik

Arapça ˁḳḳ kökünden gelen ˁaḳīḳ عقيق z "1. yarık, 2. bir tür değerli taş, agat" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice ˁaḳīḳ עקיק z "bir tür değerli taş" sözcüğünden alıntıdır.