ak

ajan

Fransızca agent "iş yapan, görevli, vekil" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince agens sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince agere, act- "yapmak, eylemek" fiilinden +ent° ekiyle türetilmiştir.

ajanda

Fransızca agenda "gündem, günlük işler defteri" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince agenda "yapılacak şeyler" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince agendus "yapılacak" sözcüğünün nötr çoğuludur. Latince sözcük Latince agere, act- "yapmak, eylemek" fiilinden +end° ekiyle türetilmiştir.

ajans

Fransızca agence "vekâlet, vekillik kurumu, aracı kuruluş" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen agentia sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince agere, act- "yapmak, eylemek" fiilinden +entia ekiyle türetilmiştir.

ajitasyon

Fransızca agitation "1. hafakan, helecan, 2. kışkırtma, tahrik etme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince agitare "yapalamak, kararsız ve sürekli yapmak" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince actus "yapılan şey, eylem" fiilinin isimden türetilmiş fiilidir.

ajur

Fransızca ajour "«ışıklık», dantel ve nakış işinde delik" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca jour "gün, gün ışığı" sözcüğünden türetilmiştir.

ak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Orhun Yazıtları, 735]
ak adġırıġ udlıkın sıyu urtı [ak aygırın uylugunu kırıp vurdular] Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
āḳ [[Oğuzlarda herhangi bir şeyin beyaz olanı. Türkler arasında atın rengini anlatmak için kullanılır.]] (...) ap ak [[çok beyaz]] Kıpçakça: [ anon., Kitâb Fi'l-Fıkh Bi'l-Lisâni't-Türkî, 1421 yılından önce]
aklanmak [temizlenmek]

Köken

Eski Türkçe āk "beyaz, özellikle at rengi" sözcüğünden evrilmiştir.

Ek açıklama

Akdeniz ve akyel deyimlerinde "güney" anlamındadır. Karş. Karadeniz, karayel.

Benzer sözcükler

ak pak, akciğer, akçıl, Akdeniz, aklamak, aklanmak, aklatmak, aksaçlı, apak, göz akı, yüz akı

Bu maddeye gönderenler

ağar-, akbaba, akçe, ayla


30.08.2017
ak|mak

Eski Türkçe ak- "(sıvı) cereyan etmek" fiilinden evrilmiştir.

akademi

Fransızca académie "1. bilimsel kuruluş, yüksek okul, 2. özellikle 1635'te kurulan Fransız Akademisi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca academia "bilimsel kuruluş, özellikle Marsilio Ficino'nun 1439'da Floransa'da kurduğu Platonik Akademi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca akademía ακαδεμία z "1. Eski Atina yakınında bir koruluk, 2. Eflatun'un (MÖ 429-347) bu yerde kurduğu felsefe okulu" özel adından türetilmiştir.

akait

Arapça ˁḳd kökünden gelen ˁaḳāˀid عَقَائِد z "ilkeler, aksiyomlar, İslam inancının temel ilkeleri" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaḳīda(t) عقيدة z sözcüğünün faˁāˀil vezninde çoğuludur.

akaju

Fransızca acajou "tropik bir ağaç, bu ağaçtan elde edilen fıstık" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Portekizce a caju sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük O. Amerika dillerinden Karib dilinde bir sözcükten alıntıdır.

akala

İngilizce acala cotton "uzun lifli ve böceklenmeye dayanıklı bir pamuk türü" deyiminden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1906 C.B.Doyle & G.N.Collins, Amer. tarım uzmanı.) İngilizce deyim Acala "Meksika'da bir kasaba" özel adından türetilmiştir.