akim

akide

Arapça ˁḳd kökünden gelen ˁaḳīda(t) عقيدة z "1. katılaşmış şey, 2. aksiyom, prensip" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaḳada عقد z "bağladı, düğümledi, (alçı) dondurdu, (bal) katılaştırdı" fiilinin faˁīlā(t) vezninde sıfat dişilidir.

akif

Arapça ˁkf kökünden gelen ˁākif عاكف z "sabreden, nefsini zapteden" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁakafa عكف z "adadı, kendini verdi, bir şeye yoğunlaştı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

akifer

İngilizce aquifer "jeolojide su kaynağı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince aqua "su" ve Latince ferre "taşımak" sözcüklerinin bileşiğidir.

akik

Arapça ˁḳḳ kökünden gelen ˁaḳīḳ عقيق z "1. yarık, 2. bir tür değerli taş, agat" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice ˁaḳīḳ עקיק z "bir tür değerli taş" sözcüğünden alıntıdır.

akil

Arapça ˁḳl kökünden gelen ˁāḳil عاقل z "akıllı, rasyonel" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaḳala عقل z "akıl yürüttü" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

akim
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ anon., Ferec ba'd eş-şidde, 1451 yılından önce]
Padişah beni yüzüne iletmez, sevmez, atanın malından milkinden bilkülliye mahrum eyledi. Hoş, nola? Mülk ˁaḳīmdür.

Köken

Arapça ˁḳm kökünden gelen ˁaḳīm عقيم z "kısır, ürün vermeyen" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaḳama عقم z "kısır idi, kısırlaştı" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

Bu maddeye gönderenler

akamet


04.12.2014
akis

Arapça ˁks kökünden gelen ˁaks عَكْس z "1. yansıma, tepki, 2. bir şeyin tersi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁakasa عَكَسَ z "yansıdı, tersine döndü" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

akit

Arapça ˁḳd kökünden gelen ˁaḳd عقد z "1. düğümleme, bağlama, mec. bir araya gelme ve getirme, toplama veya toplanma, 2. bağ, düğüm, sözleşme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaḳada عقد z "bağladı, düğümledi, ilikledi" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

âkit

Arapça ˁḳd kökünden gelen ˁāḳid عاقد z "akteden, sözleşme yapan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaḳada عقد z "bağladı, düğümledi" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

akne

İngilizce acne "egenlik sivilcesi" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Yeni Latince aynı anlama gelen acne sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca akmḗ ακμή z "1. herhangi bir şeyin ucu, zirve, 2. ciltte uççuk, sivilce" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca yazılı örneği bulunmayan *ak- "sivrilmek, uç olmak" kökünden türetilmiştir.

akompanye

Fransızca accompagner "eşlik etmek" fiilinden alıntıdır. Fransızca fiil Geç Latince aynı anlama gelen accompaniare fiilinden evrilmiştir. Bu sözcük Geç Latince yazılı örneği bulunmayan *companiare "yoldaşlık etmek" fiilinden ad+ önekiyle türetilmiştir. Geç Latince fiil Geç Latince companio "«ekmek paylaşan», yoldaş" sözcüğünden türetilmiştir.