akustik

akua+

İtalyanca acqua veya Fransızca aqua+ "[bileşik adlarda] su" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen aqua sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *h₂ékʷeh₂ (*ákʷā) biçiminden evrilmiştir.

akuamarin

Fransızca ve İngilizce aquamarine "1. yeşilimtrak açık mavi, 2. açık mavi süs taşı" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: İlk anlamda 1846 John Ruskin, İng. sanat eleştirmeni.) Fransızca sözcük Latince aqua marina "deniz suyu" deyiminden alıntıdır.

akuavit

Almanca Aquavit "bir tür alkollü içki" sözcüğünden alıntıdır. Almanca sözcük Latince aqua vitae "hayat suyu" deyiminden alıntıdır.

akuple

Fransızca accoupler "çift koşmak" fiilinden alıntıdır. Fransızca fiil Geç Latince yazılı örneği bulunmayan *accopulare fiilinden evrilmiştir. Bu sözcük Geç Latince copulare "iki şeyi bağlamak, çift koşmak" fiilinden ad+ önekiyle türetilmiştir.

akupunktur

Fransızca ve İngilizce acupuncture "iğnelerle tedavi yöntemi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince acus "iğne, sivri şey" ve Latince punctura "delme" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Latince sözcük Latince pungere "delmek" fiilinden +(t)ura ekiyle türetilmiştir.)

akustik
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ahmed Rasim, Şehir Mektupları, 1897]
binanın akustik fennine mutabakatı hasebiyle huzzârın kulak zarı patlar

Köken

Fransızca acoustique "sese ilişkin, işitsel" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen akoustikós ακουστικός z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca akoúō ακούω z "işitmek" fiilinden +istik° ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *aḱ-ows-i̯é- "kulak-duymak" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂eḱ- (*aḱ-) ve Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂ṓws (*ṓws) "kulak" sözcüklerinin bileşiğidir.


26.09.2017
akut

İngilizce acute "keskin, sivri uçlu, ani (sancı, hastalık)" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince acutus sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince acuere "sivrilmek, sivri veya keskin olmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *aḱ-u- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂eḱ- (*aḱ-) "keskin, sivri" kökünden türetilmiştir.

akuzatif

Almanca Akkusativ "gramerde ismin nesne hali, [bileşik adlarda] i hali" sözcüğünden alıntıdır. Almanca sözcük Latince aynı anlama gelen accusativus sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince accusare "konu etmek, dava etmek" fiilinden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince causa "konu, dava, neden" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

akü

Fransızca accumulateur "1. biriktirici, toplayıcı, 2. elektrik biriktiren cihaz" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca accumuler "biriktirmek" fiilinden türetilmiştir.

akümüle

Fransızca accumuler "birikmek, biriktirmek" fiilinden alıntıdır. Fransızca fiil Latince aynı anlama gelen accumulare fiilinden alıntıdır. Bu sözcük Latince cumulare "toplamak, toplanmak, küme olmak" fiilinden ad+ önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince cumulus "küme" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

akvam

Arapça ḳwm kökünden gelen aḳwām أقوم z "kavimler, uluslar" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳawm قَوْم z "kavim" sözcüğünün afˁāl vezninde çoğuludur.