alüminyum

altın

Eski Türkçe aynı anlama gelen altūn sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Moğolca aynı anlama gelen altan sözcüğü ile eş kökenlidir.

altimetre

Fransızca altimètre "yükseklik ölçme cihazı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince altus "yüksek" ve Eski Yunanca métron μέτρον z "ölçü" sözcüklerinin bileşiğidir.

altmış

Eski Türkçe altmış "60" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe altı sözcüğünden Eski Türkçe +mIş ekiyle türetilmiştir.

alto

İtalyanca alto "1. yüksek, 2. müzikte yüksek perdeden erkek sesi, tenor (esk.), 3. pes perdeden kadın sesi (16. yy), buna eşdeğer perde" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince altus "boy atmış, yüksek" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince alescere "büyümek, yetişmek, beslenmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂él- (*ál-) "(bitki veya canlı) yetişmek, büyümek, boy atmak" biçiminden türetilmiştir.

altruizm

İngilizce altruism "diğerkâmlık, başkasını gözetme, bencillik zıddı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Fransızca aynı anlama gelen altruisme sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1852 Auguste Comte, Fr. filozof.) Bu sözcük Fransızca autrui "(hukukta) üçüncü kişi, başkası" sözcüğünden +ism° ekiyle türetilmiştir. Fransızca sözcük Latince alteri huic "bu başkasına" deyiminden alıntıdır. Latince deyim Latince alter "başka" sözcüğünden türetilmiştir.

alüminyum
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Cemiyeti Tıbbiyei Osmaniye, Lugat-i Tıbbiye, 1873]
alüminyom/alüminyum [ Düstur Tertip I.-IV., 1887]
krom ve arsenik ve manganez ve antimoan ve alüminyom ve bunlara mümasil mevaddı madeniye

Köken

Yeni Latince aluminium "bir metal" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1808 Sir Humphrey Davy, İng. kimyacı.) Latince sözcük Latince alumen "şap" sözcüğünden +ium ekiyle türetilmiştir.

Benzer sözcükler

aluminium, aluminyum

Bu maddeye gönderenler

alpaka2


10.01.2018
alüvyon

Fransızca alluvion "akarsuyun getirdiği kumlu toprak, dere mili" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen alluvium sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince alluere "suyla sürüklenmek" fiilinden +ium ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince luere "su akmak, ve akıtmak yıkamak" fiilinden ad+ önekiyle türetilmiştir.

alyans

Fransızca alliance "1. ittifak, 2. nikâh yüzüğü" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca allier "bağdaşmak, bağdaştırmak, ittifak etmek" fiilinden +entia ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen alligare fiilinden evrilmiştir. Latince fiil Latince ligare "bağlamak" fiilinden ad+ önekiyle türetilmiştir.

alzheimer

İngilizce Alzheimer's disease "erken bunama hastalığı" deyiminden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1906) İngilizce deyim Alois Alzheimer "Alman psikiyatr (1864-1915)" özel adından türetilmiştir.

am

Oğuzca am "kadın cinsel organı" sözcüğünden evrilmiştir.

ama

Arapça ammā أمّا z "gelgelelim, maamafih (bağlaç)" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça am أم z "fakat" sözcüğünden türetilmiştir.