allem kallem

alkol

Fransızca alcool "mayalı içkilerden damıtma yoluyla elde edilen kimyasal madde" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İspanyolca aynı anlama gelen alcol sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça kḥl kökünden gelen al-kuḥl الكحل z "göze sürülen sürme, antimon veya kurşun sülfat" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kaḥala كحل z "karardı" fiilinden türetilmiştir.

Allah

Arapça Alh kökünden gelen allāh الله z "bir tanrı adı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice Alh kökünden gelen aynı anlama gelen elah, ēlāhā אֶלָהּ, אֵלַהּ z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İbranice eloah אֶלוֹהּ z "Tevrat tanrısının adlarından biri" sözcüğünden alıntıdır. İbranice sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice Al kökünden gelen el אֶל z "tanrı, özellikle Kenan halkının tanrısı" sözcüğünden türetilmiştir. İbranice sözcük Akatça ilu "bir tanrı adı" sözcüğü ile eş kökenlidir.

allak bullak

Türkiye Türkçesi alaca bulaca "karışık, bulaşık" deyimi ile eş kökenlidir.

allame

Arapça ˁlm kökünden gelen ˁallāma(t) علّامة z "çok bilen, çok alim, en alim" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁalama عَلَمَ z "bildi" fiilinin faˁˁāla(t) vezninde meslek adııdır.

allegro

İtalyanca allegro "şen, neşeli" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Geç Latince yazılı örneği bulunmayan *allecrus biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Latince alacer, alacr- "canlı, hareketli" sözcüğünden türetilmiştir.

allem kallem
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Osman Cemal Kaygılı, Argo Lugatı, 1932]
allem ettim, kallem ettim, sonunda yobazı kandırdım.

Köken

Arapça ˁallama علّم z "bildirdi, öğretti" ve Arapça kallama كلّم z "konuştu" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için ilim, kelam maddelerine bakınız.


29.09.2018
Alman

Fransızca aynı anlama gelen Allemand sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Alamanni "3. yy'da ortaya çıkan bir Germen aşiretleri birliği" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *all- "tüm, her" ve Germence yazılı örneği bulunmayan *manniz "insan, erkek" sözcüklerinin bileşiğidir.

almanak

Fransızca almanach "yıllık, salname, çeşitli bilgiler içeren takvim" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Yeni Latince aynı anlama gelen almanac sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1267 Roger Bacon, İng. düşünür.) Bu sözcük Arapça nḳḥ kökünden gelen al-munaḳḳaḥ المنقّح z "gözden geçirilmiş, redakte edilmiş, özetlenmiş (yazı)" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça naḳaḥa نقح z "budadı" fiilinin mufaˁˁal vezninde (II) edilgen fiil sıfatııdır.

almaşık

Kırgızca almaş "nöbet, münavebe" sözcüğünden Yeni Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

alo

Fransızca allo "telefon hitabı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İngilizce hallo veya hullo "genel selam sözü" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Fransızca ho là "«hey oradaki!»" deyiminden alıntıdır.

aloe

İngilizce aloe "kaktüse benzer bir bitki ve bundan elde edilen acı öz" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Eski Yunanca alóē ἀλόη z "1. öd ağacı, aquilaria, 2. kaktüse benzer bir bitki ve bundan elde edilen acı öz" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İbranice ahalā אַהַלָא z "öd ağacı" sözcüğünden alıntıdır.