alpinizm

alopesi

Fransızca alopécie "saçların geçici olarak dökülmesine yol açan hastalık" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen alōpḗkia αλωπήκια z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca alōpḗks αλωπήξ z "tilki" sözcüğünden +ia ekiyle türetilmiştir. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *h₂lōpeh₂-s (*alōpē-s) biçiminden evrilmiştir.

alotropi

Fransızca allotropie "aynı kimyasal bileşime sahip maddenin farklı hallerde bulunması" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: Jöns Jakob Berzelius, İsv. kimyacı (1779-1848).) Fransızca sözcük Eski Yunanca yazılı örneği bulunmayan *allotropía αλλοτροπία z biçiminden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca állos άλλος z "başka" ve Eski Yunanca trepō τρεπω, τροπ- z "dönmek" sözcüklerinin bileşiğidir.

alp

Eski Türkçe alp "cesur, yiğit" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe al- "alt etmek, yenmek" fiilinden Eski Türkçe +Ip ekiyle türetilmiştir.

alpaka1

İspanyolca alpaca "Güney Amerika'ya özgü bir memeli hayvan, bu hayvanın yünü" sözcüğünden alıntıdır. İspanyolca sözcük Quechua (İnka) dilinde aynı anlama gelen alpako sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Quechua (İnka) dilinde pako "kızıl kahverengi" sözcüğünden türetilmiştir.

alpaka2

Yeni Latince alpax, alpac- "bir alüminyum alaşımı, fakfon" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Yeni Latince aluminium ve Latince pax, pac- "barış" sözcüklerinin bileşiğidir.

alpinizm
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Cumhuriyet - gazete, 1932]
kendi memleketimizde alpinizm yapma fırsatına nail bulunuyoruz [Bel, 1937]
alpin ırkının anavatanının Orta Asya olduğu neticesine varmıştır

Köken

Fransızca alpinisme "dağcılık sporu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca alpin "Alp dağlarına ait" sözcüğünden +ism° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Alpes "Alp dağları" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük öz (Lat) aynı anlama gelen Alpēs özel adından evrilmiştir.

Ek açıklama

Kuzey İtalya ve Batı Avrupa'da sayısız yer adında görülen alp-/alb- unsurunun anlamı ve nihai olarak hangi dile ait olduğu açık değildir. Hintavrupa-öncesi bir dil düşünülebilir. ▪ Pokorny, Indogermanisches Etym. Worterb. sf. I.30.

Benzer sözcükler

alpin, alpinist


15.09.2017
alt

(NOT: Eski Türkçe altın "aşağıda (zarf)" sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe alta- "elde etmek, yenmek, alt etmek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe al sözcüğünden Eski Türkçe +tA- ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

altar

İngilizce altar "sunak, üzerinde kurban kesilen yüksek masa" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince altare "«yüksek yer», sunak, üzerinde kurban kesilen yüksek masa" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince altus "yüksek" sözcüğünden +ari° ekiyle türetilmiştir.

alternatif

Fransızca alternatif veya İngilizce alternative "1. sırayla değişen, 2. seçenek, almaşık" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince alternare "sırayla değişmek, biri öbürü olmak" fiilinden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince alter, alternus "öbür, öteki, başka" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *h₂él-tero-s (*ál-tero-s) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂el- (*al-) "öte, başka" sözcüğünün kıyas halidir.

alternatör

Fransızca alternateur "alternatif akım üreten cihaz" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca alterner fiilinden +(t)or ekiyle türetilmiştir.

altes

Fransızca altesse "prens rütbesindeki kişilere hitap şekli" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca altezza "yükseklik, yücelik" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca alto "yüksek" sözcüğünden türetilmiştir.