ankiloz

Anka

Arapça ˁnḳ kökünden gelen ˁanḳāˀ عنقاء z "mitolojik bir kuş" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça aˁnaḳ أعنق z "uzun boyunlu" sözcüğünün dişili olabilir; ancak bu kesin değildir.

ankastre

Fransızca encastré "duvara gömülü" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca encastrer "yuvasına sokmak, gömmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük İtalyanca aynı anlama gelen incastrare fiilinden alıntıdır. İtalyanca fiil Latince castrum "tahkim edilmiş yer, müstahkem mevki" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

ankebut

Arapça ˁkb kökünden gelen ˁankabūt عنكبوت z "örümcek" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen ˁakkabītā עכּ‎ביתא z sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Aramice/Süryanice ˁkb kökünden gelen ˁīkēb עִיכֵּב z "tutmak, durdurmak" sözcüğünden türetilmiştir.

ankesör

Fransızca encaisseur "tahsildar" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca encaisser "kasaya koymak, para tahsil etmek" fiilinden +(t)or ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca caisse "kasa" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

anket

Fransızca enquête "her türlü soruşturma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen inquaesta sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince inquirere, inquaest- "araştırmak, soruşturmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatı nötr çoğuludur. Latince fiil Latince quaerere, quaest- "sormak" fiilinden in+1 önekiyle türetilmiştir.

ankiloz
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Hüseyin Rahmi Gürpınar, Cehennemlik, 1923]
Her gün bu işi etmeye üşenmeyen yaşlı zevatlar kalp, romatizma, ‘ankiloz’ gibi şeylerden kurtulurlar.

Köken

Fransızca ankylose "tıpta eklem kireçlenmesi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca ankýlōsis αγκύλωσις z "bükülme" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: MS 2. yy Galenus, Yun. tabip (y. 129 - y.200).) Bu sözcük Eski Yunanca ankýlō αγκύλω z "kıvırmak, bükmek" fiilinden +osis ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *h₂eng-ulo-s (*ang-ulo-s) biçiminden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için ankraj maddesine bakınız.

Ek açıklama

Karş. Eski Yunanca ankýlē "büklüm, dirsek", Latince angulus "dirsek, açı" > İngilizce angle "açı".

Benzer sözcükler

ankilozan


26.04.2019
ankraj

Fransızca ancrage "demirleme, çapa atma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca ancre "gemi demiri, çapa" sözcüğünden +age ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen ancora sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen ánkyra άγκυρα z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂eng-ulo-s (*ang-ulo-s) "bükük şey, kanca, çengel" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂eng- (*ang-) "bükmek, kıvırmak" kökünden türetilmiştir.

anksiyete

Fransızca anxiété "sıkıntı, endişe, sebepsiz korku" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen anxietas sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince angere, anx- "sıkmak, daraltmak, boğmak" fiilinden +itas ekiyle türetilmiştir.

anla|mak

Oğuzca aŋla- "ayırt etmek, idrak etmek, hatırlamak" fiilinden evrilmiştir. Oğuzca fiil Eski Türkçe "ayrım" sözcüğünden Eski Türkçe +lA- ekiyle türetilmiştir.

anlak

Eski Türkçe ve Türkiye Türkçesi aŋla- fiilinden Yeni Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

anlam

Türkiye Türkçesi anla- fiilinden Yeni Türkçe +Im ekiyle türetilmiştir.