aseton

asena

Eski Türkçe aşina "Göktürk hükümdarlarının hanedan adı" özel adından alıntıdır. Bu sözcük Soğdca ağşēna veya ağsīnag "mavi veya yeşil" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hotan Saka dilinde aşşeina "mavi, koyu mavi" sözcüğü ile eş kökenlidir. (Kaynak: H. W. Bailey, Dict. of Khotan Saka sf. 26) Sakaca sözcük Avesta (Zend) dilinde aχşaēna "karanlık, koyu renk" sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Avesta (Zend) dilinde χşaēta "ışık, ışıma" sözcüğünden a+ önekiyle türetilmiştir. (Kaynak: Christian Bartholomae, Altiranisches Wörterbuch sf. 51, 541)

ases

Arapça ˁss kökünden gelen ˁasas عسس z "gece bekçisi, devriye" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁassa عسّ z "gece (gizlice) dolandı, kol gezdi" fiilinden türetilmiştir.

asetat

Fransızca acétate veya İngilizce acetate "1. asetik asit tuzlarının genel adı, 2. selüloz asetat bazlı bir tür şeffaf polimer" sözcüğünden alıntıdır.

asetik

Fransızca acétique "sirkeye ait, sirke asidi" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1787 Guyton de Morveau, Fr. kimyacı.) Fransızca sözcük Latince acetum "sirke" sözcüğünden +ic° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince acescere "ekşimek, keskinleşmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatı nötrüdür. Latince fiil Latince acus "sivri, keskin" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

asetilen

Fransızca acétylène "kimyada bir bileşim" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: Berthelot, Fr. kimyacı (1823-1907).) Fransızca sözcük Fransızca acétique sözcüğünden türetilmiştir.

aseton
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Cumhuriyet - gazete, 1931]
her nevi demir, antipirin, aseton, zaharin

Köken

Fransızca acétone "kimyada asetik asitin yanıcı ve uçucu bir türevi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince acetum "sirke" sözcüğünden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için asetik maddesine bakınız.

Bu maddeye gönderenler

keton


14.11.2013
asfalt

Fransızca asphalte "bitüm, asfalt" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca ásphalton άσφαλτον z "a.a., Babil ve İran'da bulunan bir tür neftli madde" sözcüğünden alıntıdır.

asfalya

Yeni Yunanca asfalía ασφαλία z "güvence, güvenlik, sigorta" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca asphalḗs ασφαλής z "«düşmez», emin, güvenli, sağlam" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca sphállō σφάλλω z "düşürmek, çelmek" fiilinden a(n)+ önekiyle türetilmiştir.

asgari

Arapça ṣġr kökünden gelen aṣġar أصغر z "daha küçük, en küçük" sözcüğünden türetilmiştir. Arapça sözcük Arapça ṣaġīr صغير z "küçük" sözcüğünün afˁal vezninde kıyas halidir.

ashap

Arapça ṣḥb kökünden gelen aṣḥāb أصحاب z "sahipler, dostlar, özellikle peygamberin dostları" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṣāḥib صاحب z "dost" sözcüğünün afˁāl vezninde çoğuludur.

asıl

Arapça Aṣl kökünden gelen aṣl أصل z "1. bitki kökü, 2. (mec.) soy, ilke, temel, esas" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça aṣila "1. köklendi, 2. soylu idi" fiili ile eş kökenlidir.