aside

asgari

Arapça ṣġr kökünden gelen aṣġar أصغر z "daha küçük, en küçük" sözcüğünden türetilmiştir. Arapça sözcük Arapça ṣaġīr صغير z "küçük" sözcüğünün afˁal vezninde kıyas halidir.

ashap

Arapça ṣḥb kökünden gelen aṣḥāb أصحاب z "sahipler, dostlar, özellikle peygamberin dostları" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṣāḥib صاحب z "dost" sözcüğünün afˁāl vezninde çoğuludur.

asıl

Arapça Aṣl kökünden gelen aṣl أصل z "1. bitki kökü, 2. (mec.) soy, ilke, temel, esas" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça aṣila "1. köklendi, 2. soylu idi" fiili ile eş kökenlidir.

asır

Arapça ˁṣr kökünden gelen ˁaṣr عصر z "1. çağ, dönem, devir, 2. ikindi vakti" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice ˁaṣarthā עַצַרְתָא z veya İbranice ˁasereth עַצֶרֶת z "1. kalabalık, hengâme, 2. Pesah bayramını izleyen elli günlük süreyi tamamlayan festival, herhangi bir dönemin sonu" sözcüğünden alıntıdır. İbranice sözcük İbranice ˁāṣar "sıkışmak, tıkanmak, kalabalık olmak" sözcüğünden türetilmiştir.

asi

Arapça ˁṣy kökünden gelen ˁāṣi عاصٍ z "isyan eden" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaṣā عصا z "isyan etti" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

aside
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Meninski, Thesaurus, 1680]
ˁasīdet: species dulciarii, quod in mulierum partu praeberi solet [doğumda kadınlara yedirilen bir tür tatlı]

Köken

Arapça ˁṣd kökünden gelen ˁaṣīda(t) عصيدة z "burdu, kıvırdı, kaşıkla çevirdi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaṣada "burdu" sözcüğünün dr.


31.03.2021
asil

Arapça Aṣl kökünden gelen aṣīl أصيل z "köklü, soylu" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça aṣila أصل z "köklü idi, soylu idi" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

asimetri

Fransızca asymmétrie "simetrik olmama" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca symmétrie "simetri" sözcüğünden a(n)+ önekiyle türetilmiştir.

asimile

Fransızca assimiler "özümsemek, benzeşmek veya benzeştirmek" fiilinden alıntıdır. Fransızca fiil Latince assimilare "benzetmek, benzeştirmek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Latince similis "benzer" fiilinden ad+ önekiyle türetilmiştir.

asist

İngilizce assist "(ad) 1. yardım etme eylemi, 2. bazı takım sporlarında skora yol açan yardım" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce assist "(fiil) el vermek, yanında durmak" fiilinden türetilmiştir.

asistan

Fransızca assistant "yardımcı, yamak" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca assister "yanında durmak, el vermek, yardım etmek" fiilinden +ent° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen assistere fiilinden alıntıdır. Latince fiil Latince sistere, stat- "durmak, durdurmak" fiilinden ad+ önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *stístē- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *steh₂- (*stā-) "durmak" kökünden türetilmiştir.