atlas2

atik

Arapça ˁtḳ kökünden gelen ˁatīḳ عتيق z "1. eski, 2. sabık, azatlı köle" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁatiḳa عتق z "1. eskidi, yaşlandı, 2. (köle) azat edildi" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

atiye

Arapça ˁṭw kökünden gelen ˁaṭīya(t) عطيّة z "hediye, ödül" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaṭā عطا z "verdi, hediye etti" fiilinin faˁīla(t) vezninde sıfat dişilidir.

atkı

Türkiye Türkçesi at- fiilinden Türkiye Türkçesinde +gU ekiyle türetilmiştir.

atla|mak

Orta Türkçe atla- "at sürmek, hızlı gitmek" fiilinden evrilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. Türkçe fiil Eski Türkçe at sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lA- ekiyle türetilmiştir.

atlas1

Arapça ṭls kökünden gelen aṭlas أطلس z "ağır ipekli kumaş" sözcüğünden alıntıdır.

atlas2
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Kâtip Çelebi, Tuhfetü'l-Kibâr fi Esfârü'l-Bihâr, 1656]
biz anları kitāb-i Atlas tercemesi olan Cihānnümāda tafṣīl üzere beyān étdik

Köken

Fransızca atlas "haritalar kitabı" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1569 Gerardus Mercator, Hol. kartograf.) Fransızca sözcük Eski Yunanca Atlas, Atlant- ατλας, ατλαντ- z "mitolojide yeryüzünü sırtında taşıyan Titan" özel adından türetilmiştir.

Ek açıklama

Mercator atlasının ilk baskısının kapağındaki Atlas figüründen. Mercator'un eserinin 1621'de Atlas Minor adıyla basılan kısaltılmış versiyonu 1655'te Kâtip Çelebi tarafından Türkçeye çevirilmiştir.

Bu maddeye gönderenler

transatlantik, transatlantik


23.12.2014
atlat|mak

Türkiye Türkçesi atla- fiilinden +It- ekiyle türetilmiştir.

atlet

Fransızca athlète "sporcu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca athlētḗs αθλητής z "yarışçı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca athléō αθλέω z "yarışmak" fiilinden +t° ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca áthlos άθλος z "yarış, müsabaka" sözcüğü ile eş kökenlidir.

atmaca

Türkiye Türkçesi at- fiilinden Türkiye Türkçesinde +mAcA ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

atmasyon

Türkiye Türkçesi atma sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +(t)ion ekiyle türetilmiştir.

atmosfer

Fransızca aynı anlama gelen atmosphère sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1638 John Wilkins, İng. bilimci.) Fransızca sözcük Eski Yunanca atmós ατμός z "buhar, nefes" (NOT: Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *awet-mó-s biçiminden evrilmiştir. Eski Yunanca sphaîra σφαῖρα z "küre" sözcüklerinin bileşiğidir. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂weh₁- (*awē-) "üflemek, esmek" kökünden türetilmiştir. ) ve