ayn

ayin

Farsça āḏīn veya āyīn آيين z "töre, tören, merasim" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça ādēn "görenek, töre" sözcüğünden evrilmiştir.

aykırı

Eski Türkçe arkuru "zıt yönde" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe arka- "1. ters gitmek, 2. ardından gitmek" fiilinden Eski Türkçe +(g)ArU ekiyle türetilmiştir.

ayla

Türkiye Türkçesi ay ağılı "hale" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi ağıl "ağarma, beyazlık" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Türkiye Türkçesi ak sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +Il2 ekiyle türetilmiştir.

aylak

Orta Türkçe aylan- "dönmek, dolanmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir.

aymaz

Türkiye Türkçesi ay- "uyanmak, ayılmak (halk ağzı)" fiilinden Türkiye Türkçesinde +mAz ekiyle türetilmiştir.

ayn
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"göz" [ Mesud b. Ahmed, Süheyl ü Nevbahar terc., 1354]
Ger ḥūrī görinürse benim ˁaynuma [gözüme] gelmez Kıpçakça: "... mal" [ İrşadü'l-Mülûk ve's-Selâtîn, 1387]
toŋuz térisi arınmas ˁayn-i necīs [murdar mal] bolduġı uçun

Köken

Arapça ˁyn kökünden gelen ˁayn عين z "1. göz, 2. göze, pınar, 3. seçkin kimse, zat, 4. bir şeyin ta kendisi, muayyen ve mahsus olan şey, 5. İslam hukukunda maddi değeri olan nesne, mal, 6. Arap alfabesinde bir harf" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice ˁayin עין z "göz, Arami ve İbrani alfabesinde bir harf" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Akatça īnu "göz" sözcüğü ile eş kökenlidir.

Benzer sözcükler

nuruayn

Bu maddeye gönderenler

ayan1, ayan2, aynî, aynı, muayene, taayyün, tayin (lalettayin, muayyen, tayın)


22.05.2015
ayna

Farsça āyīna آيينه z "ayna" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça yazılı örneği bulunmayan *ādēnag "göstergeç" biçiminden evrilmiştir. (NOT: Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde avi-dayana- "göstermek" fiili ile eş kökenlidir. Avestaca fiil Avesta (Zend) dilinde dāi-, dī- "görmek" fiilinden avi+ önekiyle türetilmiştir.)

aynasız

Türkiye Türkçesi ayna sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +sIz ekiyle türetilmiştir.

aynı

Arapça ˁyn kökünden gelen ˁaynan عيناً z "gözle göründüğü gibi, bizatihi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁayn عين z "1. göz, 2. görünen şey, bir şeyin ta kendisi" sözcüğünün zarfıdır.

aynî

Arapça ˁyn kökünden gelen ˁaynī عينى z "aynen, nesne veya mal olarak" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁayn "bir şeyin ta kendisi, reel nesne, hukukta mal" sözcüğünün nisbet halidir.

ayol

Türkiye Türkçesi ay oğul veya hay oğul deyiminden evrilmiştir.