aynasız

ayla

Türkiye Türkçesi ay ağılı "hale" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi ağıl "ağarma, beyazlık" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Türkiye Türkçesi ak sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +Il2 ekiyle türetilmiştir.

aylak

Orta Türkçe aylan- "dönmek, dolanmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir.

aymaz

Türkiye Türkçesi ay- "uyanmak, ayılmak (halk ağzı)" fiilinden Türkiye Türkçesinde +mAz ekiyle türetilmiştir.

ayn

Arapça ˁyn kökünden gelen ˁayn عين z "1. göz, 2. göze, pınar, 3. seçkin kimse, zat, 4. bir şeyin ta kendisi, muayyen ve mahsus olan şey, 5. İslam hukukunda maddi değeri olan nesne, mal, 6. Arap alfabesinde bir harf" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice ˁayin עין z "göz, Arami ve İbrani alfabesinde bir harf" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Akatça īnu "göz" sözcüğü ile eş kökenlidir.

ayna

Farsça āyīna آيينه z "ayna" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça yazılı örneği bulunmayan *ādēnag "göstergeç" biçiminden evrilmiştir. (NOT: Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde avi-dayana- "göstermek" fiili ile eş kökenlidir. Avestaca fiil Avesta (Zend) dilinde dāi-, dī- "görmek" fiilinden avi+ önekiyle türetilmiştir.)

aynasız
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"(argo)" [ A. Fikri, Lugat-ı Garibe, 1889]
aynasız: Yakışıksız, biçimsiz. [ Ahmed Rasim, Şehir Mektupları, 1898]
Eğer bunlar çıngar çıkarırlarsa işler aynasız olur ha! [ Osman Cemal Kaygılı, Argo Lugatı, 1932]
aynasız: Polis, taharri memuru.

Köken

Türkiye Türkçesi ayna sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +sIz ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için ayna maddesine bakınız.

Ek açıklama

Karş. aynalı "yakışıklı, güzel" (argo).


04.09.2018
aynı

Arapça ˁyn kökünden gelen ˁaynan عيناً z "gözle göründüğü gibi, bizatihi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁayn عين z "1. göz, 2. görünen şey, bir şeyin ta kendisi" sözcüğünün zarfıdır.

aynî

Arapça ˁyn kökünden gelen ˁaynī عينى z "aynen, nesne veya mal olarak" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁayn "bir şeyin ta kendisi, reel nesne, hukukta mal" sözcüğünün nisbet halidir.

ayol

Türkiye Türkçesi ay oğul veya hay oğul deyiminden evrilmiştir.

ayraç

Türkiye Türkçesi ayır- fiilinden Yeni Türkçe +(g)Aç ekiyle türetilmiştir.

ayran

Oğuzca ayrān "süt kökenli bir içecek" sözcüğünden evrilmiştir. Oğuzca sözcük Eski Türkçe adır- "ayırmak" fiilinden Eski Türkçe +(g)An ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.