bacak

babayani

Türkiye Türkçesi babayāne "baba gibi, eski tarzda" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi baba sözcüğünden türetilmiştir.

babet

Fransızca babette "topuksuz hafif kadın ayakkabısı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Babette "bir kadın adı" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük aynı anlama gelen Elisabéth sözcüğünün küçültme halidir. Bu sözcük İbranice Elişebaˁ אֱלִישֶֽׁבַע z "«Allah söz verdi» veya «Allah memnun», Tevratta Harun'un eşi, İncil'de Hz. Yahya'nın annesi" sözcüğünden alıntıdır.

babun

İngilizce baboon "köpek yüzlü maymun" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Fransızca babouin "grotesk suratlı kişi veya yaratık, köpek yüzlü maymun" sözcüğünden alıntıdır.

babuşka

Rusça babuşka ба́бушка z "ninecik, acuze" sözcüğünden alıntıdır. Rusça sözcük Rusça baba ба́ба z "büyükanne" sözcüğünün küçültme halidir.

baca

Farsça bāca باجه z "pencere, havalandırma deliği" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça bādcāh بادجاه z sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Farsça bād باد z "hava, rüzgâr" ve Farsça cāh جاه z "yol, geçit" sözcüklerinin bileşiğidir.

bacak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Peter Golden, The Rasulid Hexaglot, 1377 yılından önce]
al-sāḳ [Ar.]: beycek/baycak/payçak بيجك [ Ahmed b. Kadı-i Manyas, Gülistan tercümesi, 1429]
aruk koyun bacağından ürerler şişer [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
bacaksız: Boysuz, bıdık.

Köken

Türkiye Türkçesi payçak veya baycak "bacak" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Farsça pāça پاچه z "ayak, ayacık" sözcüğünden +ak2 ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir. Bu sözcük Farsça "ayak" sözcüğünün küçültme halidir.

Daha fazla bilgi için paça maddesine bakınız.

Ek açıklama

Türkiye Türkçesine özgü olan sözcüğün Farsça pā/pāy biçiminden türediğini ▪ Hasan Eren, Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü (!) sf. belirtir. Başdaş'ın ("Türkçe Organ Adlarında Kelime Sonu -k Ünsüzü") Türkçe but sözcüğünden ( > *but-cak) türetmesi dayanaksızdır.

Benzer sözcükler

bacaksız

Bu maddeye gönderenler

bastıbacak


29.10.2020
bacanak

Orta Türkçe bacı veya baca "kızkardeş, abla" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

bacı

Moğolca baca "büyük kızkardeş, abla" sözcüğü ile eş kökenlidir.

background

İngilizce background "resimde arka plan, (mec.) her türlü arka plan" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce back "arka" ve İngilizce ground "zemin" sözcüklerinin bileşiğidir.

backup

İngilizce backup "yedeklemek, yedek" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce back "sırt, arka; arkalamak" (NOT: Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *bakaz "sırt, arka" biçiminden evrilmiştir. ) ve İngilizce up "dikelme ve kalkma anlamı veren edat" sözcüklerinin bileşiğidir.

baç

Farsça ve Orta Farsça bāc باج z "vergi, özellikle gümrük veya yol vergisi" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Eski Farsça aynı anlama gelen bāci sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *bʰeh₂g- (*bʰāg-) "pay almak, nasiplenmek" kökünden türetilmiştir.