bekle|mek

beka

Arapça bḳy kökünden gelen baḳāˀ بقاء z "1. artma, arta kalma, kalıcı olma, 2. ebediyet" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça baḳā بَقَا z "kaldı, baki idi" fiilinin faˁal vezninde masdarıdır.

bekar

Fransızca becarre "bir müzik işareti" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca B quadro "dörtgen B" sözcüğünden alıntıdır.

bekâr

Türkiye Türkçesi bekāret "genç kızlık, evlenmemiş olma hali" sözcüğünden türetilmiştir. Türkçe sözcük Arapça bikr بكر z "ilk doğan evlat, genç kız" sözcüğünden türetilmiştir.

bekâret

Arapça bkr kökünden gelen bakāra(t) بكارة z "genç kızlık" sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Edw. Will. Lane, An Arabic Lexicon sf. 1:241) Arapça sözcük Arapça bakara "erken ve taze idi" fiilinin faˁāla(t) vezninde masdarıdır. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen hazaŋra- sözcüğü ile eş kökenlidir. )

bekçi

Eski Türkçe bek "pek, sağlam, muhkem" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +çI ekiyle türetilmiştir.

bekle|mek
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Uygurca İyi ve Kötü Prens Öyküsü, 1000 yılından önce]
elgin adakın beklep kınlıkta urdılar [elini ayağını emniyete alıp (bağlayıp) hapse attılar] Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
ol neŋin bekledi [malını korudu], ol ḳapuġın bekledi [[kapısını kapattı. Herhangi bir şeyin sıkıca bağlanmasını anlatmak için de bu sözcük kullanılır.]] Türkiye Türkçesi: [ anon., Kısas-ı Enbiya terc., 1390 yılından önce]
Teŋri beni bularuŋ şerrinden bekledi [korudu] Türkiye Türkçesi: [ Meninski, Thesaurus, 1680]
beklemek: saklamak, hıfz e., muhāfaza e., nāzır ol., dīdebānlık et., müntazır ol.

Köken

Eski Türkçe bekle- "tahkim etmek, korumak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe bek "sağlam, pek, berk" sözcüğünden Eski Türkçe +lA- ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için pek maddesine bakınız.

Ek açıklama

Anlam evrimi "tahkim etmek, korumak" > "nöbet tutmak" > "beklemek" şeklindedir. TTü 16. yy'dan itibaren küy- "beklemek" fiilinin yerine geçmiştir.

Benzer sözcükler

bekleme odası, beklenmek, bekleşmek, bekletmek

Bu maddeye gönderenler

beklenti


02.06.2015
beklenti

Türkiye Türkçesi bekle- fiilinden Yeni Türkçe +(In)tI ekiyle türetilmiştir.

bekri

Farsça bakrūy veya bakrawī بكروى z "alkolik" sözcüğü ile eş kökenlidir.

bel1

Eski Türkçe bél "1. gövdenin orta bölümü, 2. iki dağ arasındaki alçak yer" sözcüğünden evrilmiştir.

bel2

Farsça bīl بيل z "bir tarım aleti, kürek" sözcüğünden alıntıdır.

bel3

Türkiye Türkçesi beler- "gözlerini akı görülecek şekilde açmak" fiili ile eş kökenlidir.