belit

belge

Moğolca belge "resmi alamet, damga" sözcüğü ile eş kökenlidir. Moğolca sözcük Eski Türkçe belgü "işaret, alamet" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *bel- "?" biçiminden Eski Türkçe +gU ekiyle türetilmiştir.

beliğ

Arapça blġ kökünden gelen balīġ بليغ z "yetkin, belagat sahibi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça balaġa بَلَغَ z "ulaştı, yetişti" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

belir|mek

Eski Türkçe belgür- "meydana çıkmak, belli olmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe belgü "işaret, alamet" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)Ur- ekiyle türetilmiştir.

belirle|mek

Türkiye Türkçesi belir- fiilinden Yeni Türkçe +lA- ekiyle türetilmiştir.

belirti

Türkiye Türkçesi belirt- fiilinden Yeni Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

belit
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Yeni Türkçe: [ TDK, Felsefe ve Gramer Terimleri, 1942]
belit = Mütearife = Axiome

Köken

Yeni Türkçe yazılı örneği bulunmayan *bel- fiilinden Yeni Türkçe +Ut ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için belge maddesine bakınız.

Ek açıklama

Eski Türkçe belgü "işaret" adı ile belir- fiilinin kökü olduğu varsayılan teorik *bel- fiilinden Dil Devrimi döneminde türetilmiştir.


29.12.2015
belki

Farsça bal ki بل كه z "hatta, o kadar ki" deyiminden alıntıdır.

belladonna

İtalyanca belladonna "eczacılıkta kullanılan zehirli bir bitki, atropa belladonna, güzelavrat otu" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca bella "güzel" ve İtalyanca donna "hanımefendi" sözcüklerinin bileşiğidir.

belle|mek

Türkiye Türkçesi bellü bil- veya bellüle- "ayan ve aşikâr bilmek, teşhis etmek" fiilinden evrilmiştir. Türkçe fiil Türkiye Türkçesi bellü "belli, belirli" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe belgülig sözcüğünden evrilmiştir.

bellek

Türkiye Türkçesi belle- "bilmek, sanmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir.

belleten

Türkiye Türkçesi bellet- "öğretmek, ezberletmek" fiilinden Yeni Türkçe +(g)An ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.