beniz

bendir

Ar (Mağr) bandir بندر z "1. Mağrip müziğine özgü, keçi derisinden imal edilen geniş yüzeyli davul, 2. rezonans amacıyla bu davulun iç kısmına gerilen ip" sözcüğünden alıntıdır. sözcük Fransızca timbre veya tymbre "(ortaçağ müziğinde) 1. Mağrip müziğine özgü, keçi derisinden imal edilen geniş yüzeyli davul, 2. rezonans amacıyla bu davulun iç kısmına gerilen ip" sözcüğü ile eş kökenlidir.

benek

Eski Türkçe benek "tanecik, tahıl tanesi" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Farsça banak "1. tahıl tanesi, çitlembik, 2. ciltte leke" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Eski Türkçe beŋ veya meŋ "1. kuş yemi, 2. ciltte leke" sözcüğünden Eski Türkçe +Ak ekiyle türetilmiştir.

bengi

Eski Türkçe beŋgü veya meŋgü "ölümsüz, ebedi" sözcüğünden evrilmiştir.

beniadem

Arapça bani ādam بن آدم z "adem oğulları" sözcüğünden alıntıdır.

benimse|mek

Türkiye Türkçesi benim sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +sA- ekiyle türetilmiştir.

beniz
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Uygurca Maniheist metinler, 900 yılından önce]
tişi kişilerniŋ körkin meŋzin [dişi kişilerin güzelliği, çehresi] Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
meŋiz [[insanın rengi]], ḳızıl meŋizli

Köken

Eski Türkçe meŋiz "görünüş, suret, çehre" sözcüğü ile eş kökenlidir.

Ek açıklama

Çeşitli lehçelerde görülen /b/ > /m/ dönüşümü için bkz. ben1.

Bu maddeye gönderenler

benze-


17.03.2015
benmari

Fransızca bain-marie "ateşle doğrudan temas ettirmeden, suya batırılan kap içinde pişirme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince balneum Mariae "«Meryem banyosu», ateşle doğrudan temas ettirmeden, suya batırılan kap içinde pişirme (simya terimi)" deyiminden evrilmiştir. Bu sözcük Latince balneum "banyo" ve Maria "Meryem (muhtemelen: Musa'nın kızkardeşi olup simya ilminin kurucusu sayılan Miriam)" sözcüklerinin bileşiğidir.

bent

Farsça band بند z "bağ, kuşak, su seddi, hapis" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça ve Orta Farsça bandan, bast- بستن, بند z "bağlamak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Farsça ve Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen band- fiilinden evrilmiştir. Eski Farsça fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *bʰendʰ- "bağlamak" biçiminden evrilmiştir.

benze|mek

Eski Türkçe meŋze- "benzemek" fiili ile eş kökenlidir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe meŋiz "görünüş" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

benzen

Fransızca benzène "çeşitli maddelerden elde edilen organik solvent" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince ve Venedikçe labenzoe veya benzoe "styrax ağacından elde edilen kokulu reçine" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Arapça lubān cāwī لبان جاوى z "Cava zamkı, styrax ağacından elde edilen kokulu reçine" deyiminden alıntıdır. Arapça deyim Arapça lubān لُبَان z "zamk, kokulu reçine" ve Arapça cāwā جاوا z "Hint Okyanusunda bir ada, Cava" sözcüklerinin bileşiğidir.

benzin

Fransızca benzine "benzol içeren hidrokarbür karışımı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Almanca aynı anlama gelen Benzin sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1830 Eilhardt Mitscherlich, Alm. kimyacı.) Bu sözcük Almanca Benzoesäure "benzoik asit" sözcüğünden +in° ekiyle türetilmiştir. Almanca sözcük Geç Latince labenzoe sözcüğünden türetilmiştir.