berzah

bermuda

İngilizce bermuda shorts "bir tür uzun paçalı şort" deyiminden alıntıdır. İngilizce deyim Bermuda "Atlantik'te bir ada" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Juan de Bermudez "İspanyol denizci ve kâşif" özel adından türetilmiştir.

bermutat

Farsça bar muˁtād برمعتاد z "alışıldığı üzere" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Arapça muˁtād معتاد z "alışılmış, adet olmuş" sözcüğünden bar+ önekiyle türetilmiştir.

berrak

Arapça brḳ kökünden gelen barrāḳ برّاق z "parlak, ışıldayan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça baraḳa برق z "parladı, ışıldadı, şimşek çaktı" fiilinin faˁˁāl vezninde meslek adııdır.

bert|mek

Eski Türkçe bert- "yaralamak" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe bez "yara kabuğu" fiilinden Eski Türkçe +It- ekiyle türetilmiştir.

bertaraf

Farsça barṭaraf kardan برطرف كردن z "bir yana koymak" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Arapça ṭaraf طرف z sözcüğünden bar+ önekiyle türetilmiştir.

berzah
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Gülşehri, Mantıku't-Tayr, 1317]
ermedin ˁādil revānı berzaχa / ẓālimüŋ cānı ḳavuşur düzaχa [ Meninski, Thesaurus, 1680]
berzaχ: iki nesne arasinde olan perde, mevt ile χaşr [ölüm ile yeniden diriliş] arasinde olan zemān. Yeni Osmanlıca: "... kıstak" [ Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki, 1900]
berzaχ: (...) 3. iki karayı birbirine rabt ve iki denizi birbirinden tefrīk eden dar dil.

Köken

Arapça brzχ kökünden gelen barzaχ برزخ z "1. Kuran'a göre ölümle kıyamet arasındaki süre, 2. (mec.) aralık, ayıraç; darlık, sıkıntı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Orta Farsça barzaχ sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde barəz-aŋhvā "yüksek-alem, tanrılar dünyası" sözcüğü ile eş kökenlidir.

Daha fazla bilgi için balâ maddesine bakınız.

Ek açıklama

Zerdüşt geleneğinde "öbür dünya, ruhlar alemi" anlamına gelen sözcük Kuran'da özel bir anlam kazanmış, mecazi anlamları bundan türemiştir. ▪ Geo Widengren, Muhammad sf. 179-185. • Türkçe ikincil anlamı 19. yy sonlarında Panama Kanalı münasebetiyle gündeme gelmiştir.


21.09.2017
beserek

Farsça bīsurāk "genç deve, eşek yavrusu" sözcüğü ile eş kökenlidir.

besin

Orta Türkçe bés veya bési "hayvan semirtme" sözcüğünden Yeni Türkçe +In ekiyle türetilmiştir.

besle|mek

Orta Türkçe bésle- "(hayvan, köle) yetiştirmek, eğitmek" fiilinden evrilmiştir. Türkçe fiil Orta Türkçe bés sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lA- ekiyle türetilmiştir.

besmele

Arapça bi'smi'llāhi بسمالله z "Allah'ın adıyla" sözcüğünden alıntıdır.

beste

Farsça baste بسته z "bağlanmış, bağlı, bağ, eklem, zincir halkası, nakış" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça bastan, band- بستن, بند z "bağlamak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır.