betik

bet1

Farsça bad بد z "kötü" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen vat sözcüğünden evrilmiştir.

bet2

Eski Türkçe bét "yüz, çehre" sözcüğünden evrilmiştir.

beta

Eski Yunanca bḗta βήτα z "Yunan alfabesinin ikinci harfi" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Fenike dilinde bēt "ev, Fenike alfabesinin ikinci harfi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice bēt בת z "Arami/İbrani alfabesinin ikinci harfi" sözcüğü ile eş kökenlidir.

betebe

Betebe "cam mozaik üreticisi firma" ticari markasından türetilmiştir. (İlk kullanımı: 1954 BETEBE Mozaik ve Seramik Sanayii A.Ş.)

beter

Farsça badtar بدتر z "daha kötü, en kötü" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça bad بد z "kötü" sözcüğünün kıyas halidir.

betik
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Orhun Yazıtları, 735]
bitig taş itgüçi tabgaç kagan çıkanı çaŋ seŋün kelti [yazıt taşı ustası Çin kaganının yegeni Çang Seng geldi] Türkiye Türkçesi: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
biti: Mektup, muharrerat. Yeni Türkçe: [ Osmanlıcadan Türkçeye Cep Kılavuzu, 1935]
beti, betik = 1. Varaka; 2. Mektub, name; 3. Tahrirat, tezkere

Köken

Eski Türkçe bitig "yazı" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe biti- "yazmak, çizmek" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

Ek açıklama

TTü biti biçimi 20. yy başlarına dek tedavülde iken, Dil Devrimi döneminde arkaik betik biçiminin tercih edildiği görülür. • ETü fiil bi "keskin, sivri uç" adıyla semantik açıdan birleştirilebilir; ancak +tI- ekinin mahiyeti açık değildir. Moğolca biçig "yazı, harf" muhtemelen Türkçeden alıntıdır. Topa-Wei hanedanına (386-534) dair Çin kayıtlarında bitigçin "yazıcı, yazman" sözcüğü zikredilmiştir. ▪ András Róna-Tas, Árpád Berta, West Old Turkic sf. 124. • Çinceden alıntı olduğuna ilişkin yaygın kanı dayanaktan yoksundur.

Bu maddeye gönderenler

betim


10.12.2015
betim

Türkiye Türkçesi biti- "yazmak" fiilinden Yeni Türkçe +Im ekiyle türetilmiştir.

beton

Fransızca béton "her türlü duvarcı harcı, özellikle çimento harcı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince bitumen "1. akçaağaçtan elde edilen reçine, 2. genelde reçine, zift, yapıştırıcı madde" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Kelt dillerinde yazılı örneği bulunmayan *betu- "akçaağaç" sözcüğünden alıntıdır.

betonarme

Fransızca béton armé "donanımlı beton, demirli beton" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca armer "donatmak" sözcüğünün geçmiş zaman fiil-sıfatııdır.

betoniyer

Fransızca bétonière "beton karma makinesi" sözcüğünden alıntıdır.

betopan

Betopan "çimento kaplama paneli markası" ticari markasından alıntıdır. (İlk kullanımı: 1984 Tepe İnşaat Grubu.) Bu sözcük Türkiye Türkçesi beton ve Türkiye Türkçesi panel sözcüklerinin bileşiğidir.