bez1

beyyine

Arapça byn kökünden gelen bayyina(t) بيّنة z "delil, kanıt" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça bāna "beyan oldu, apaçık ve belli oldu" fiilinden türetilmiştir.

beyza

Arapça byḍ kökünden gelen bayḍāˀ بيضاء z "beyaz (dişil sıfat)" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça abyaḍ أبيض z "beyaz (eril sıfat)" sözcüğünün faˁlā vezninde dişilidir.

beyzbol

İngilizce baseball "bir top oyunu" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce base "temel, üs" ve İngilizce ball "top" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: İngilizce sözcük Fransızca balle "top" sözcüğünden alıntıdır. )

beyzi

Arapça byḍ kökünden gelen bayḍ veya bayḍa(t) بيض/بيضة z "yumurta" sözcüğünden +ī ekiyle türetilmiştir.

bez|mek

Eski Türkçe bez- "titremek, sıtmaya tutulmak" fiilinden evrilmiştir.

bez1
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
böz: al-ḳirbās [pamuklu kumaş] Kıpçakça: [ Codex Cumanicus, 1303]
böz togur [kumaş dokur] Türkiye Türkçesi: [ Dede Korkut Kitabı, 1400? yılından önce]
Eski pambuk bez olmaz, karı düşmen dost olmaz.

Köken

Arapça bzz kökünden gelen bazz بَزّ z veya Arapça bizza(t) بِزّة z "ince dokunmuş pamuk veya keten kumaş" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen býssos βύσσος z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice būṣ בוצ z "beyaz pamuk veya keten kumaş" sözcüğünden alıntıdır. İbranice sözcük Akatça aynı anlama gelen būṣu sözcüğünden alıntıdır.

Ek açıklama

Eski Türkçe böz (aynı anlamda) öteden beri yaygın iken, Türkiye Türkçesi bez biçimi Arapçadan ikincil bir alıntı olarak değerlendirilebilir. • Sami kökenli sözcük, nihai olarak beyaz sözcüğüyle ilişkili olabilir.

Benzer sözcükler

Amerikan bezi, bebek bezi, el bezi, yelken bezi

Bu maddeye gönderenler

bedesten, bezzaz


29.06.2015
bez2

Eski Türkçe bez veya biz "yara izi, ciltte kabarcık, ur" sözcüğünden evrilmiştir.

beze

Fransızca baiser "1. öpücük, 2. şeker ve kremadan yapılan bir tür tatlı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince basiare "öpmek" fiilinden evrilmiştir.

beze|mek

Eski Türkçe bedze- "nakşetmek, resimlemek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe bediz "nakış, resim" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

bezek

Eski Türkçe bezek "nakış, süsleme" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe beze- "süslemek" fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

bezelye

İtalyanca pisello "baklagillerden malum sebze, pisum sativum" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince aynı anlama gelen pisum sözcüğünün küçültme halidir. (Kaynak: Plin.) Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen píson πίσον z sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Theophr.)