bikir

biju

Fransızca bijou "mücevher" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Bretonca bizou "yüzük" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Bretonca biz "parmak" sözcüğünden türetilmiştir.

bijuteri

Fransızca bijouterie "1. ziynet kutusu, ziynet dükkânı, 2. ziynet eşyası" sözcüğünden alıntıdır.

bikarbonat

Fransızca bicarbonate "iki karbon atomu içeren molekül" sözcüğünden alıntıdır.

bikes

Farsça bīkas بيكس z "kimsesiz" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça "yoksunluk edatı" ve Farsça kas "kimse, kişi" sözcüklerinin bileşiğidir.

bikini

Fransızca bikini "iki parçalı kadın mayosu" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1946 Louis Reard, Fr. moda tasarımcısı.) Fransızca sözcük Bikini "Pasifik'te bir ada grubu" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Bir Mikronezya dilinde pikinni "yerel dilde «hindistan cevizi düzlüğü»" sözcüğünden alıntıdır.

bikir
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
girdi yolum fikrüŋ ol bikr evüne [düşüncenin bakir evine] [ Vankulu Mehmed Ef., Vankulu Lugati, 1592 yılından önce]
iˁtizār: ... ve bikrin [genç kızın] bekâretin izâle etmeğe dahi derler, [ Meninski, Thesaurus, 1680]
bikr: kız oğlan. Virgo intacta. "... bakirelik (isim)" [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
bākire mi yoksa bikri izāle olup meftūha mı

Köken

Arapça bkr kökünden gelen bikr بكر z "ilk doğan evlat (kız veya erkek), bakir, bakire" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça bakr بكر z "deve yavrusu, tosun, torun" sözcüğü ile eş kökenlidir.

Ek açıklama

Aynı kökten Arapça bukra "sabah erken", bakūr "turfanda", bakara(t) "sığır yavrusu, dana", bakra(t) "tosun, makara". • Karş. İbranice bəkūr, Akatça bukru "ilk doğan evlat, yavru", Aramice/Süryanice bakārā "turfanda meyve, ilk ürün". • "Hymen" anlamı Türkçede 17. yy'dan sonra yerleşmiş görünüyor.

Bu maddeye gönderenler

bakir, bekâret (bekâr), makara


01.01.2021
bil|mek

Eski Türkçe bil- "bilmek" fiilinden evrilmiştir.

bila+

Arapça bi lā بلا z "«ile değil», -siz (yoksunluk edatı)" deyiminden alıntıdır.

bilahare

Arapça bi'l-āχira(t) بالاخرة z "sonradan, daha sonra (zarf)" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça āχira(t) آخرة z "sonraki (sıfat)" sözcüğünden türetilmiştir.

bilakayduşart
bilakis

Arapça bi'l-ˁaks بال عكس z "tersi ile, tersine" sözcüğünden alıntıdır.