bilgi

bileş|mek

Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *bile- "birleştirmek, bağlamak" biçiminden Yeni Türkçe +Iş- ekiyle türetilmiştir. Eski Türkçe biçim Eski Türkçe bir sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

bilet

İtalyanca biglietto "tiyatro giriş pusulası" veya Fransızca billette "kısa not, fiş, pusula, tiyatro giriş pusulası [mod. billet]" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Fransızca bille1 "kısa yazı, not" sözcüğünden +et° ekiyle türetilmiştir. Fransızca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen billa sözcüğünden evrilmiştir.

bilezik

Eski Türkçe bilersük veya bilēzük "bilek halkası" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe bilek sözcüğünden Eski Türkçe +sUk ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

bilfiil

Arapça bi'l-fiˁl بالفعل z "fiilen, eylemli olarak" sözcüğünden alıntıdır.

bilge

Eski Türkçe bilge "bilgili kişi, bilgin" sözcüğünden alıntıdır. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe bil- fiilinden Eski Türkçe +gA ekiyle türetilmiştir.

bilgi
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: bilü [ Ahmedî, İskendernâme, 1389]
tâ bileler ki kamu peygamberlerden bilüsi artukdur [bilgisi fazladır] Türkiye Türkçesi: [ Artin Hindoğlu, Hazine-i Lugat, 1838]
bilgi: (ilm) science. Türkiye Türkçesi: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
bilgi: İlim, marifet, irfan. (...) bilgili, bilgilik

Köken

Türkiye Türkçesi bilgü "bilme, bilinen şey" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe bil- fiilinden Türkiye Türkçesinde +gU ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için bil- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Eski Türkçe bilig ve erken Türkiye Türkçesi bili sözcüğünün yerini almıştır.

Benzer sözcükler

bilgi işlem, bilgilenmek, bilgilendirmek, bilgili, bilgisiz, yurttaşlık bilgisi

Bu maddeye gönderenler

bilgisayar


10.01.2018
bilgiç

Türkiye Türkçesi bil- fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)Iç ekiyle türetilmiştir.

bilgin

Türkiye Türkçesi bil- fiilinden Yeni Türkçe +gIn ekiyle türetilmiştir.

bilgisayar

Türkiye Türkçesi bilgi ve Türkiye Türkçesi sayar sözcüklerinin bileşiğidir.

bilhassa

Arapça bi'l-χāṣṣa(t) بالخاصّة z "özellikle" sözcüğünden alıntıdır.

bilim

Kırgızca bilim "bilgi, malumat" sözcüğü ile eş kökenlidir. Kırgızca sözcük Eski Türkçe bil- fiilinden Yeni Türkçe +Im ekiyle türetilmiştir.