bilumum

billahi

Arapça bi-llāhi بالله z "Allah ile" sözcüğünden alıntıdır.

billboard

İngilizce billboard "ilan tahtası" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce bill "ilan, afiş, yazılı kâğıt" (NOT: Bu sözcük Fransızca aynı anlama gelen bille1 sözcüğünden alıntıdır. ) ve İngilizce board "kesilmiş tahta, tabla, panel" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: İngilizce sözcük Germence aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *bordom biçiminden evrilmiştir. )

billur

Arapça billawr veya billūr بلّور z "kristal" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen bīlūr veya bīrūliyā بيلور z sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Desmond Durkin-Meisterernst, Dictionary of Manichaean Middle Persian and Parthi sf. 122) Bu sözcük Eski Farsça yazılı örneği bulunmayan *vilūrya biçiminden evrilmiştir. Eski Farsça biçim Sanskritçe vāiḍūrya "bir tür mücevher, kristal" sözcüğünden alıntıdır.

bilmece

Türkiye Türkçesi bil- fiilinden Türkiye Türkçesinde +mAcA ekiyle türetilmiştir.

bilmukabele

Arapça bi'l-muḳābala(t) بِالمقابلة z "karşılık olarak" sözcüğünden alıntıdır.

bilumum
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Akşam - gazete, 1929]
bilumum banka muamelâtı

Köken

Arapça bi'l-ˁumūm بالعموم z "genellikle, genel olarak" sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için bi+1, umum maddelerine bakınız.

Ek açıklama

19. yy sonlarına dek alelumum deyimi tercih edilir.


15.02.2020
bilye

İtalyanca biglia "topçuk, bilye" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Fransızca aynı anlama gelen bille sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Germence bir sözcükten alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.

bimar

Farsça bīmār بيمار z "hasta" sözcüğünden alıntıdır.

bims

Almanca Bims "sünger taşı, ponza" sözcüğünden alıntıdır. Almanca sözcük Latince aynı anlama gelen pumex, pumic- sözcüğünden alıntıdır.

bin|mek

Eski Türkçe bin- veya min- "ata binmek" fiilinden evrilmiştir.

bin1

Eski Türkçe bıŋ veya mıŋ veya miŋ "1000" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Moğolca aynı anlama gelen minggan sözcüğü ile eş kökenlidir.