bizar

biyonik

İngilizce bionic "mekanik ve elektronik (yapay organ)" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1963) İngilizce sözcük İngilizce bionics "canlılara ait özellikleri mekanik ve elektronik sistemlere uygulama disiplini" sözcüğünden türetilmiştir. (İlk kullanımı: 1958 Jack Steele, Amer. mühendis.) Bu sözcük İngilizce bio-electronic sözcüğünden türetilmiştir.

biyopsi

Fransızca biopsie veya İngilizce biopsy "canlı doku örneğinin mikroskopla tetkiki" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: Ernest Besnier, Fr. tabip (1831-1909).) Bu sözcük Eski Yunanca bíos βίος z "yaşam" ve Eski Yunanca ópsis όψις z "bakma, bakış" sözcüklerinin bileşiğidir.

biyoritm

İngilizce aynı anlama gelen biorhythm sözcüğünden alıntıdır.

biz1

Eski Türkçe biz "birinci çoğul şahıs zamiri" sözcüğünden evrilmiştir.

biz2

Orta Türkçe biz "iğ, çuvaldız" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *bi "keskin, sivri?" biçimi ile eş kökenlidir.

bizar
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"uzak, ayrı" [ anon., Mukaddimetü'l-Edeb terc., y. 1300]
bīzār ḳıldı anı borçdın [ Yunus Emre, Bütün Şiirleri, 1320 yılından önce]
olmış bu dünyādan bīzār / yeŋsiz göŋlek geymiş gider

Köken

Farsça bīzār بىزار z "ayrı düşmüş, uzak, yoksun" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen abēçār veya abēzār sözcüğünden evrilmiştir.

Daha fazla bilgi için bi+2 maddesine bakınız.

Ek açıklama

Ayrıntılı etimolojik ve tarihi analiz için Jost Gippert, Iranica Armeno-Iberica, s. 1-6.


11.12.2015
bizatihi

Arapça bi-ḏātihi بذاته z "özü itibariyle" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏāt ذات z "öz, kendi" ve Arapça +hi هِ z "üçüncü tekil şahıs iyelik eki" sözcüklerinin bileşiğidir.

bizmut

Fransızca bismuth "yarı-metalik bir element" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Almanca aynı anlama gelen Wismut sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yüksek Almanca wīz "beyaz" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

bizon

Fransızca bison "bir tür yaban sığırı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen bison sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yüksek Almanca aynı anlama gelen wisunt sözcüğünden alıntıdır. Almanca sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *wis- "pis kokmak" fiilinden türetilmiştir. Germence fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *wei̯s- "pis kokmak, zehir" biçiminden evrilmiştir.

bizote

Fransızca biseauté "(cam, tahta veya mücevherde) pah verilmiş" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca biseau veya bizeau "eğimli kenar, pah" sözcüğünün geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük İspanyolca aynı anlama gelen bisel sözcüğü ile eş kökenlidir.

bizzat

Arapça bi'ḏ-ḏāt بالذات z "şahsen, ta kendisi" sözcüğünden alıntıdır.