boyar

botoks

Botox "botulinum toxin-A maddesinin ticari adı" ticari markasından alıntıdır. (İlk kullanımı: 1989 Allergan Corp., ABD ilaç firması.) Bu sözcük İngilizce botulinum toxin sözcüğünün kısaltmasıdır. Bu sözcük Yeni Latince botulinum "botulizme yol açan bakteri" (İlk kullanımı: 1895 Emile Van Ermengem, Alm. biyolog.) (NOT: Latince sözcük Yeni Latince botulismus "şarküteri ürünlerinin bozulmasına yol açan bir bakteri enfeksiyonu" sözcüğünden türetilmiştir. (İlk kullanımı: 1870 Justinus Kerner, Alm. tabip.) Latince sözcük Latince botulus "sosis" sözcüğünden türetilmiştir. ) ve İngilizce toxin "zehir" sözcüklerinin bileşiğidir.

bowling

İngilizce bowling "ağır toplarla oynanan bir oyun" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Fransızca boule "top, ağır toplarla oynanan bir oyun" sözcüğünden +ing ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Geç Latince bulla "top" sözcüğünden evrilmiştir.

boy

Eski Türkçe bod "1. duruş, kamet, dikey uzunluk, 2. aşiret, ulus, kavim" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *bodu biçiminden evrilmiştir.

boya

Eski Türkçe boduġ "yakı, kına, boya" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe bodu- "boyamak" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

boya|mak

Eski Türkçe bodu- "çalmak, yapıştırmak, boyamak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe bod "?" sözcüğünden Eski Türkçe +U- ekiyle türetilmiştir.

boyar
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"Aşağı Tuna illeri ve Podolya'da arazi sahibi" [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
Eflāk vilāyetiniŋ Tuna kenārı iskeleleriniŋ salb u siyāseti bu boyarıŋ eliŋdedir.

Köken

Rusça boyar "büyük arazi sahibi" sözcüğünden alıntıdır. Rusça sözcük Kıpçakça bay "zengin" sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için bayındır maddesine bakınız.

Ek açıklama

Rusça sözcük 15. yy'dan önce bir Türk dilinden alınmıştır.


12.12.2015
boykot

İngilizce boycott "bir mal veya hizmeti satın almamak suretiyle yapılan direniş eylemi" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük J. Cunningham Boycott "İrlanda Toprak Birliğinin direniş eylemine hedef olan İrlandalı toprak sahibi (1832-1897)" özel adından türetilmiştir.

boylam

Türkiye Türkçesi boyla- fiilinden Yeni Türkçe +Im ekiyle türetilmiştir.

boyler

İngilizce boiler "kaynama kazanı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce boil "kaynamak" fiilinden +er ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Fransızca aynı anlama gelen bouiller fiilinden alıntıdır. Eski Fransızca fiil Geç Latince bullire "kabarcıklanmak, kaynamak" fiilinden evrilmiştir. Geç Latince fiil Latince bulla "yuvarlak nesne, kabarcık, top" sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *bew- "şiş, yuvarlak" biçiminden evrilmiştir.

boynuz

Eski Türkçe müñüz "boynuz" sözcüğü ile eş kökenlidir.

boyoz

Lad boyoz "İzmir'e özgü bir tür poğaça" sözcüğünden alıntıdır. sözcük Lad boyo sözcüğünün çoğuludur. Bu sözcük İspanyolca bollo "küçük ve yuvarlak hamurişi, çörek" sözcüğü ile eş kökenlidir. İspanyolca sözcük Latince bulla "yuvarlak nesne, kabarcık, top" sözcüğünden evrilmiştir.